Sách bài tập Hoá học 10

Giải Bài 5.13 trang 14 SBT Hoá học 10

Bài 5. Cấu tạo của bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học

Đề bài

Cation M3+^{3+} và anion Y2−^{2-} đều có cấu hình electron lớp ngoài cùng là 2s22p62s^2 2p^6. Hãy xác định vị trí của các nguyên tố M, Y trong bảng tuần hoàn.

Lời giải

Phân tích cấu hình lớp ngoài cùng 2s22p62s^2 2p^6: Lớp ngoài cùng là lớp thứ hai và đã bão hoà với 8 electron, nên cả ion M3+M^{3+} và Y2−Y^{2-} đều có cấu hình electron đầy đủ là 1s22s22p61s^2 2s^2 2p^6, tức là mỗi ion đều có 10 electron.

a) Xác định nguyên tố M và vị trí của M:

Ion M3+M^{3+} tạo thành khi nguyên tử M nhường đi 3 electron. Do đó số electron (cũng là số proton, số hiệu nguyên tử) của M là:

ZM=10+3=13Z_M = 10 + 3 = 13

Vậy M là nguyên tố nhôm (Al), có cấu hình electron nguyên tử:

1s22s22p63s23p11s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^1

Vị trí của M trong bảng tuần hoàn:
- Ô số 13 (vì Z=13Z = 13).
- Chu kì 3 (vì nguyên tử có 3 lớp electron).
- Nhóm IIIA (vì là nguyên tố p, có 3 electron ở lớp ngoài cùng 3s23p13s^2 3p^1).

b) Xác định nguyên tố Y và vị trí của Y:

Ion Y2−Y^{2-} tạo thành khi nguyên tử Y nhận thêm 2 electron. Do đó số hiệu nguyên tử của Y là:

ZY=10−2=8Z_Y = 10 - 2 = 8

Vậy Y là nguyên tố oxygen (O), có cấu hình electron nguyên tử:

1s22s22p41s^2 2s^2 2p^4

Vị trí của Y trong bảng tuần hoàn:
- Ô số 8 (vì Z=8Z = 8).
- Chu kì 2 (vì nguyên tử có 2 lớp electron).
- Nhóm VIA (vì là nguyên tố p, có 6 electron ở lớp ngoài cùng 2s22p42s^2 2p^4).

Kiểm tra lại: Al3+Al^{3+} (13−3=10e13 - 3 = 10e) và O2−O^{2-} (8+2=10e8 + 2 = 10e) đều có cấu hình 1s22s22p61s^2 2s^2 2p^6, lớp ngoài cùng 2s22p62s^2 2p^6 — phù hợp với đề bài.

Đáp số

M là nhôm (Al): ô số 13, chu kì 3, nhóm IIIAY là oxygen (O): ô số 8, chu kì 2, nhóm VIA

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.