Sách bài tập Hoá học 10

Giải Bài 1.13 trang 5 SBT Hoá học 10

Bài 1. Thành phần của nguyên tử   Đã kiểm chéo

Đề bài

Xác định khối lượng của hạt nhân nguyên tử boron chứa 5 proton, 6 neutron và khối lượng nguyên tử boron. So sánh hai kết quả tính được và nêu nhận xét.

Lời giải

Tóm tắt đề: Hạt nhân nguyên tử boron có 5 proton và 6 neutron. Nguyên tử trung hoà về điện nên số electron = số proton = 5.

Khối lượng các hạt (theo SGK): mp≈1,673⋅10−27m_p \approx 1{,}673 \cdot 10^{-27} kg; mn≈1,675⋅10−27m_n \approx 1{,}675 \cdot 10^{-27} kg; me≈9,11⋅10−31m_e \approx 9{,}11 \cdot 10^{-31} kg.

Khối lượng hạt nhân nguyên tử boron

Hạt nhân gồm 5 proton và 6 neutron:

mhn=5mp+6mn=5⋅1,673⋅10−27+6⋅1,675⋅10−27m_{hn} = 5m_p + 6m_n = 5 \cdot 1{,}673 \cdot 10^{-27} + 6 \cdot 1{,}675 \cdot 10^{-27}

mhn=8,365⋅10−27+10,050⋅10−27=18,415⋅10−27 (kg)m_{hn} = 8{,}365 \cdot 10^{-27} + 10{,}050 \cdot 10^{-27} = 18{,}415 \cdot 10^{-27} \text{ (kg)}

Khối lượng nguyên tử boron

Nguyên tử gồm hạt nhân và 5 electron ở lớp vỏ:

mnt=mhn+5me=18,415⋅10−27+5⋅9,11⋅10−31m_{nt} = m_{hn} + 5m_e = 18{,}415 \cdot 10^{-27} + 5 \cdot 9{,}11 \cdot 10^{-31}

mnt=18,415⋅10−27+0,004555⋅10−27≈18,420⋅10−27 (kg)m_{nt} = 18{,}415 \cdot 10^{-27} + 0{,}004555 \cdot 10^{-27} \approx 18{,}420 \cdot 10^{-27} \text{ (kg)}

So sánh và nhận xét

Tỉ số giữa khối lượng nguyên tử và khối lượng hạt nhân:

mntmhn=18,420⋅10−2718,415⋅10−27≈1,000272\dfrac{m_{nt}}{m_{hn}} = \dfrac{18{,}420 \cdot 10^{-27}}{18{,}415 \cdot 10^{-27}} \approx 1{,}000272

Khối lượng của 5 electron là 0,004555⋅10−270{,}004555 \cdot 10^{-27} kg, chỉ chiếm khoảng 0,025%0{,}025\% khối lượng nguyên tử — rất nhỏ, không đáng kể.

Nhận xét: Khối lượng nguyên tử boron xấp xỉ bằng khối lượng hạt nhân của nó (mnt≈mhnm_{nt} \approx m_{hn}). Vậy khối lượng của nguyên tử tập trung chủ yếu ở hạt nhân; trong tính toán có thể coi khối lượng nguyên tử bằng khối lượng hạt nhân.

Đáp số

Khối lượng hạt nhân nguyên tử B: mhn=18,415⋅10−27m_{hn} = 18{,}415 \cdot 10^{-27} kgKhối lượng nguyên tử B: mnt≈18,420⋅10−27m_{nt} \approx 18{,}420 \cdot 10^{-27} kgmnt:mhn≈1,000272m_{nt} : m_{hn} \approx 1{,}000272, tức mnt≈mhnm_{nt} \approx m_{hn} — khối lượng nguyên tử tập trung chủ yếu ở hạt nhân

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.