Giải Bài 4 trang 71 SBT Địa lí 10
Đề bài
Tại sao có thể nói: Trong sản xuất công nghiệp, chuyên môn hoá càng chi tiết thì hợp tác hoá càng phải chặt chẽ? Nêu ví dụ.
Gợi ý trả lời
Giải thích
- Chuyên môn hoá trong sản xuất công nghiệp là việc mỗi nhà máy, xí nghiệp (hoặc mỗi phân xưởng, mỗi người lao động) chỉ tập trung sản xuất một hoặc một vài loại sản phẩm, chi tiết, bộ phận nhất định. Chuyên môn hoá càng chi tiết nghĩa là mỗi cơ sở chỉ đảm nhận một khâu hoặc một chi tiết rất nhỏ của sản phẩm.
- Hợp tác hoá là sự phối hợp, liên kết giữa các cơ sở sản xuất để cùng tạo ra một sản phẩm hoàn chỉnh.
- Khi chuyên môn hoá càng chi tiết thì một sản phẩm cuối cùng được chia nhỏ ra do rất nhiều cơ sở khác nhau cùng làm, mỗi cơ sở chỉ làm một chi tiết, không nơi nào tự mình làm ra sản phẩm hoàn chỉnh. Vì vậy, muốn lắp ráp được sản phẩm hoàn chỉnh, các cơ sở buộc phải liên hệ, cung cấp bán thành phẩm cho nhau một cách ăn khớp về số lượng, chất lượng, quy cách, kích thước và thời gian giao nhận. Chỉ cần một cơ sở chậm trễ hoặc làm sai quy cách thì cả dây chuyền bị đình trệ. Do đó, chuyên môn hoá càng sâu (chi tiết) thì mối liên hệ hợp tác giữa các cơ sở càng nhiều, càng phải chặt chẽ thì sản xuất mới thông suốt. Hai quá trình này gắn bó, thúc đẩy lẫn nhau.
Ví dụ
- Để sản xuất một chiếc ô tô, không một nhà máy nào tự làm tất cả. Mỗi nhà máy chuyên môn hoá sản xuất một bộ phận: nơi làm động cơ, nơi làm khung xe, nơi làm lốp, nơi làm kính, nơi làm thiết bị điện, hệ thống điều hoà... Các bộ phận này được cung cấp cho nhà máy lắp ráp để hoàn thành chiếc ô tô. Nếu một cơ sở (ví dụ cơ sở làm động cơ) giao hàng không đúng quy cách hoặc chậm thời hạn thì nhà máy lắp ráp không thể hoàn thành sản phẩm. Vì thế các cơ sở phải hợp tác hết sức chặt chẽ.
- Tương tự, sản xuất máy bay, xe máy, hàng điện tử (máy tính, điện thoại)... đều do nhiều nhà máy chuyên môn hoá làm các linh kiện rồi hợp tác lắp ráp thành sản phẩm hoàn chỉnh.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.