Sách bài tập Địa lí 10

Giải Bài 7 trang 53 SBT Địa lí 10

Bài 20. Phân bố dân cư và đô thị hoá trên thế giới   Gợi ý trả lời

Đề bài

Phân tích ảnh hưởng của đô thị hoá đến sự phát triển kinh tế, xã hội và môi trường.

Gợi ý trả lời

Phân tích ảnh hưởng của đô thị hoá đến kinh tế, xã hội và môi trường

Đô thị hoá là quá trình kinh tế - xã hội mà biểu hiện là sự tăng nhanh số lượng, quy mô các điểm dân cư đô thị, sự tập trung dân cư trong các thành phố (nhất là các thành phố lớn) và phổ biến rộng rãi lối sống thành thị. Đô thị hoá có cả tác động tích cực và tiêu cực.

a) Ảnh hưởng đến kinh tế

- *Tích cực:* Đô thị hoá góp phần đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và cơ cấu lao động theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá (giảm tỉ trọng nông nghiệp, tăng tỉ trọng công nghiệp và dịch vụ). Các đô thị là thị trường tiêu thụ lớn, là nơi tập trung cơ sở hạ tầng, vốn, khoa học - công nghệ và lao động có trình độ, thu hút đầu tư, tạo động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế của các vùng và cả nước.
- *Tiêu cực:* Nếu đô thị hoá tự phát, không gắn với công nghiệp hoá ("đô thị hoá giả tạo") sẽ làm cho kinh tế phát triển mất cân đối, chênh lệch giàu - nghèo tăng, thiếu việc làm ở đô thị.

b) Ảnh hưởng đến xã hội

- *Tích cực:* Đô thị hoá tạo thêm nhiều việc làm, tăng thu nhập, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân; phổ biến rộng rãi lối sống thành thị và làm thay đổi sự phân bố dân cư, lao động. Các đô thị là nơi tập trung các hoạt động văn hoá, giáo dục, y tế... thúc đẩy tiến bộ xã hội.
- *Tiêu cực:* Đô thị hoá tự phát làm cho dân cư tập trung quá đông ở đô thị, gây sức ép lên nhà ở, việc làm, cơ sở hạ tầng, các dịch vụ y tế, giáo dục; nảy sinh các vấn đề xã hội như thất nghiệp, nghèo đói, tệ nạn xã hội, mất trật tự an ninh; đồng thời làm thiếu hụt lao động và kìm hãm sự phát triển ở nông thôn.

c) Ảnh hưởng đến môi trường

- *Tích cực:* Khi đô thị hoá gắn với quy hoạch hợp lí và công nghiệp hoá, môi trường đô thị được đầu tư cải thiện (hệ thống cấp thoát nước, xử lí rác thải, không gian xanh...), góp phần sử dụng hợp lí tài nguyên.
- *Tiêu cực:* Đô thị hoá tự phát, thiếu quy hoạch làm gia tăng ô nhiễm môi trường (không khí, nước, đất, tiếng ồn), quá tải cơ sở hạ tầng, cạn kiệt tài nguyên, thu hẹp diện tích đất nông nghiệp và không gian xanh, phá vỡ cảnh quan tự nhiên.

Kết luận: Đô thị hoá là quá trình tất yếu, có vai trò tích cực to lớn đối với sự phát triển kinh tế - xã hội nếu được tiến hành phù hợp với quá trình công nghiệp hoá và có quy hoạch hợp lí; ngược lại, đô thị hoá tự phát sẽ để lại nhiều hậu quả tiêu cực về kinh tế, xã hội và môi trường.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.