Giải Bài 10 trang 27 SBT Địa lí 10
Đề bài
Tại sao cùng xuất phát từ áp cao cận chí tuyến, nhưng gió Mậu dịch nói chung khô và ít mưa, còn gió Tây ôn đới lại ẩm và gây mưa nhiều?
Gợi ý trả lời
Điểm chung: Cả gió Mậu dịch (gió Tín phong) và gió Tây ôn đới đều thổi ra từ các áp cao cận chí tuyến (khoảng vĩ độ 30°). Nhưng hai loại gió này thổi về hai phía ngược nhau, nên tính chất khác hẳn.
a) Gió Mậu dịch — khô và ít mưa
- Gió Mậu dịch thổi từ áp cao cận chí tuyến về phía Xích đạo (áp thấp xích đạo), tức là đi từ vĩ độ cao hơn về vùng có nhiệt độ ngày càng cao hơn.
- Khi gió di chuyển tới nơi nóng hơn, không khí bị đốt nóng dần lên, sức chứa hơi nước tăng, nên hơi nước trong khối khí càng rời xa trạng thái bão hòa.
- Vì không đạt tới điểm bão hòa nên hơi nước khó ngưng tụ → gió có tính chất khô, ít gây mưa.
b) Gió Tây ôn đới — ẩm và mưa nhiều
- Gió Tây ôn đới thổi từ áp cao cận chí tuyến về phía ôn đới (áp thấp ôn đới, khoảng vĩ độ 60°), tức là đi từ vĩ độ thấp hơn về vùng có nhiệt độ ngày càng thấp hơn.
- Khi gió di chuyển tới nơi lạnh hơn, không khí bị lạnh dần đi, sức chứa hơi nước giảm, nên hơi nước trong khối khí nhanh đạt tới trạng thái bão hòa.
- Hơi nước ngưng tụ, sinh ra mây và mưa → gió có tính chất ẩm, gây mưa nhiều.
Kết luận: Tuy cùng xuất phát từ một nguồn, nhưng do hướng thổi khác nhau (gió Mậu dịch về nơi nóng hơn, gió Tây ôn đới về nơi lạnh hơn) dẫn tới sự thay đổi nhiệt độ của khối khí ngược nhau, nên tính chất khô – ẩm của hai loại gió cũng trái ngược nhau.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.