Chuyên đề học tập Vật lí 12

Giải Câu hỏi trang 65 Chuyên đề Vật lí 12

Bài 12. Lí thuyết vùng năng lượng và các loại vật liệu   Đã kiểm chéo

Đề bài

Hãy chỉ ra những vị trí trên Hình 12.2 mà electron được phép tồn tại và những vị trí mà electron không được phép tồn tại.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 65 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Sơ đồ gồm một trục thẳng đứng có mũi tên hướng lên trên, ghi "Năng lượng", biểu diễn độ lớn năng lượng của electron tăng dần từ dưới lên. Trên sơ đồ có hai hình chữ nhật được tô màu (xanh) nằm chồng theo phương thẳng đứng, tách rời nhau bởi một khoảng trống: một hình chữ nhật ở phía trên (ứng với năng lượng lớn hơn) và một hình chữ nhật ở phía dưới (ứng với năng lượng nhỏ hơn). Mỗi hình chữ nhật tô màu biểu diễn một "Vùng năng lượng được phép" — tập hợp các trạng thái năng lượng mà electron được phép tồn tại. Khoảng trống (không được tô màu) nằm giữa hai hình chữ nhật chính là "Vùng cấm" — khoảng năng lượng mà electron không được phép tồn tại. Mũi tên chú thích chỉ vào phần bên trong hình chữ nhật phía trên ghi "Vùng năng lượng được phép", còn mũi tên chỉ vào khoảng trống giữa hai hình chữ nhật ghi "Vùng cấm".

Lời giải

Phân tích Hình 12.2

Trên sơ đồ, trục thẳng đứng biểu diễn năng lượng của electron tăng dần từ dưới lên. Các vùng được chia như sau:

- Hai hình chữ nhật được tô màu (xanh) — một ở phía trên (năng lượng lớn hơn) và một ở phía dưới (năng lượng nhỏ hơn) — là các vùng năng lượng được phép: tập hợp các trạng thái năng lượng mà electron được phép tồn tại.
- Khoảng trống (không tô màu) nằm giữa hai hình chữ nhật là vùng cấm: khoảng năng lượng mà electron không được phép tồn tại.

Kết luận

- Những vị trí electron được phép tồn tại: tại hai hình chữ nhật được tô màu, tức là ở trong hai vùng năng lượng được phép (vùng phía dưới ứng với năng lượng thấp và vùng phía trên ứng với năng lượng cao).
- Những vị trí electron không được phép tồn tại: tại khoảng trống giữa hai hình chữ nhật, tức là ở trong vùng cấm.

Sở dĩ có sự phân chia này là vì trong chất rắn, năng lượng của electron bị lượng tử hoá thành các vùng năng lượng được phép xen kẽ với các vùng cấm; electron chỉ có thể nhận những giá trị năng lượng nằm trong vùng được phép, không thể có giá trị năng lượng nằm trong vùng cấm.

Đáp số

Electron được phép tồn tại ở hai hình chữ nhật tô màu (các vùng năng lượng được phép); không được phép tồn tại ở khoảng trống giữa chúng (vùng cấm).

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.