Chuyên đề học tập Vật lí 12

Giải Câu 2 trang 56 Chuyên đề Vật lí 12

Bài 10. Lưỡng tính sóng hạt   Đã kiểm chéo

Đề bài

Chứng minh rằng, khi hai vật chuyển động với cùng tốc độ, vật nào có khối lượng lớn hơn sẽ có bước sóng de Broglie nhỏ hơn.

Lời giải

Bước 1. Công thức bước sóng de Broglie

Mỗi hạt (vật) chuyển động với động lượng pp được gắn với một sóng có bước sóng de Broglie:
λ=hp\lambda = \dfrac{h}{p}
trong đó hh là hằng số Planck và p=mvp = mv là động lượng của vật (khối lượng mm, tốc độ vv).

Do đó:
λ=hmv\lambda = \dfrac{h}{mv}

Bước 2. Xét hai vật chuyển động cùng tốc độ

Gọi hai vật có khối lượng m1m_1 và m2m_2, cùng chuyển động với tốc độ vv. Bước sóng de Broglie tương ứng:
λ1=hm1v,λ2=hm2v\lambda_1 = \dfrac{h}{m_1 v}, \qquad \lambda_2 = \dfrac{h}{m_2 v}

Lập tỉ số hai bước sóng:
λ1λ2=hm1vhm2v=m2m1\dfrac{\lambda_1}{\lambda_2} = \dfrac{\dfrac{h}{m_1 v}}{\dfrac{h}{m_2 v}} = \dfrac{m_2}{m_1}

Bước 3. Kết luận

Vì hh và vv như nhau cho cả hai vật nên trong biểu thức λ=hmv\lambda = \dfrac{h}{mv}, với vv không đổi thì λ\lambda tỉ lệ nghịch với khối lượng mm:
λ∼1m\lambda \sim \dfrac{1}{m}

Từ tỉ số λ1λ2=m2m1\dfrac{\lambda_1}{\lambda_2} = \dfrac{m_2}{m_1}: nếu m1>m2m_1 > m_2 thì λ1λ2=m2m1<1\dfrac{\lambda_1}{\lambda_2} = \dfrac{m_2}{m_1} < 1, tức là λ1<λ2\lambda_1 < \lambda_2.

Vậy khi hai vật chuyển động với cùng tốc độ, vật nào có khối lượng lớn hơn sẽ có động lượng lớn hơn, do đó có bước sóng de Broglie nhỏ hơn (đpcm).

Đáp số

đpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.