Giải Câu hỏi trang 29 Chuyên đề Vật lí 11
Đề bài
Trong dải tần số từ 526,5 kHz đến 1606,5 kHz (Hình 4.4) có bao nhiêu kênh radio AM? Tại cùng một thời điểm có bao nhiêu kênh được phép hoạt động?
Sơ đồ cấp phát băng tần cho phát thanh AM gồm hai dải kênh nằm ngang. Dải trên (dùng ở châu Âu, châu Á) là một hàng các ô kênh liền nhau, lần lượt mang tần số sóng mang ; đầu trái của dải ứng với tần số 526,5 kHz, đầu phải ứng với 1606,5 kHz, mỗi kênh liền kề cách nhau 9 kHz. Dải dưới (dùng ở châu Mỹ) cũng là một hàng các ô kênh ; đầu trái ứng với 525 kHz, đầu phải ứng với 1705 kHz, mỗi kênh cách nhau 10 kHz. Như vậy, trong dải từ 526,5 kHz đến 1606,5 kHz, độ rộng toàn dải là kHz và khoảng cách giữa hai kênh kề nhau là 9 kHz.
Lời giải
a) Số kênh radio AM trong dải từ 526,5 kHz đến 1606,5 kHz
Độ rộng của toàn dải tần số:
Hai tần số sóng mang kề nhau cách nhau kHz. Vì hai đầu mút của dải ( kHz và kHz) chính là mép ngoài của kênh đầu và kênh cuối (sóng mang thứ nhất ở kHz, sóng mang cuối ở kHz), nên mỗi kênh chiếm trọn một khoảng kHz trên trục tần số. Do đó số kênh là:
Vậy trong dải từ kHz đến kHz có 120 kênh radio AM.
b) Số kênh được phép hoạt động tại cùng một thời điểm
Mỗi kênh AM dùng điều biên nên phổ của tín hiệu phát trải sang cả hai phía của sóng mang (hai dải biên). Với tín hiệu âm thanh có tần số đủ cao, bề rộng phổ thực tế của một kênh lớn hơn khoảng cách kHz giữa hai sóng mang liền kề, nên nếu hai kênh kề nhau cùng phát tại một nơi thì phổ của chúng chồng lấn lên nhau gây nhiễu.
Để tránh nhiễu, trong cùng một vùng và tại cùng một thời điểm người ta chỉ cho phép các kênh xen kẽ hoạt động (một kênh phát thì kênh liền kề để trống), tức là chỉ một nửa số kênh được phép hoạt động đồng thời:
Vậy tại cùng một thời điểm chỉ có 60 kênh được phép hoạt động.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.