Chuyên đề học tập Vật lí 11

Giải Câu hỏi trang 29 Chuyên đề Vật lí 11

Bài 4. Biến điệu tín hiệu   Đã kiểm

Đề bài

Trong dải tần số từ 526,5 kHz đến 1606,5 kHz (Hình 4.4) có bao nhiêu kênh radio AM? Tại cùng một thời điểm có bao nhiêu kênh được phép hoạt động?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 29 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Sơ đồ cấp phát băng tần cho phát thanh AM gồm hai dải kênh nằm ngang. Dải trên (dùng ở châu Âu, châu Á) là một hàng các ô kênh liền nhau, lần lượt mang tần số sóng mang fc1,fc2,fc3,…,fc(n−1),fcnf_{c1}, f_{c2}, f_{c3}, \ldots, f_{c(n-1)}, f_{cn}; đầu trái của dải ứng với tần số 526,5 kHz, đầu phải ứng với 1606,5 kHz, mỗi kênh liền kề cách nhau 9 kHz. Dải dưới (dùng ở châu Mỹ) cũng là một hàng các ô kênh fc1,fc2,fc3,…,fc(n−1),fcnf_{c1}, f_{c2}, f_{c3}, \ldots, f_{c(n-1)}, f_{cn}; đầu trái ứng với 525 kHz, đầu phải ứng với 1705 kHz, mỗi kênh cách nhau 10 kHz. Như vậy, trong dải từ 526,5 kHz đến 1606,5 kHz, độ rộng toàn dải là 1606,5−526,5=10801606{,}5 - 526{,}5 = 1080 kHz và khoảng cách giữa hai kênh kề nhau là 9 kHz.

Lời giải

a) Số kênh radio AM trong dải từ 526,5 kHz đến 1606,5 kHz

Độ rộng của toàn dải tần số:

Δf=1606,5−526,5=1080 kHz\Delta f = 1606{,}5 - 526{,}5 = 1080 \text{ kHz}

Hai tần số sóng mang kề nhau cách nhau 99 kHz. Vì hai đầu mút của dải (526,5526{,}5 kHz và 1606,51606{,}5 kHz) chính là mép ngoài của kênh đầu và kênh cuối (sóng mang thứ nhất ở 526,5+4,5=531526{,}5 + 4{,}5 = 531 kHz, sóng mang cuối ở 1606,5−4,5=16021606{,}5 - 4{,}5 = 1602 kHz), nên mỗi kênh chiếm trọn một khoảng 99 kHz trên trục tần số. Do đó số kênh là:

n=Δf9=10809=120 (kênh)n = \dfrac{\Delta f}{9} = \dfrac{1080}{9} = 120 \text{ (kênh)}

Vậy trong dải từ 526,5526{,}5 kHz đến 1606,51606{,}5 kHz có 120 kênh radio AM.

b) Số kênh được phép hoạt động tại cùng một thời điểm

Mỗi kênh AM dùng điều biên nên phổ của tín hiệu phát trải sang cả hai phía của sóng mang (hai dải biên). Với tín hiệu âm thanh có tần số đủ cao, bề rộng phổ thực tế của một kênh lớn hơn khoảng cách 99 kHz giữa hai sóng mang liền kề, nên nếu hai kênh kề nhau cùng phát tại một nơi thì phổ của chúng chồng lấn lên nhau gây nhiễu.

Để tránh nhiễu, trong cùng một vùng và tại cùng một thời điểm người ta chỉ cho phép các kênh xen kẽ hoạt động (một kênh phát thì kênh liền kề để trống), tức là chỉ một nửa số kênh được phép hoạt động đồng thời:

n′=n2=1202=60 (kênh)n' = \dfrac{n}{2} = \dfrac{120}{2} = 60 \text{ (kênh)}

Vậy tại cùng một thời điểm chỉ có 60 kênh được phép hoạt động.

Đáp số

120 kênh60 kênh

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.