Giải Câu hỏi trang 27 Chuyên đề Vật lí 11
Đề bài
Các tín hiệu chứa thông tin cần truyền (như âm thanh, hình ảnh, video) bản thân chúng không thể truyền đi được một khoảng cách dài, vậy bằng cách nào người ta có thể truyền chúng đi xa?
Lời giải
Vấn đề: Các tín hiệu mang thông tin cần truyền (âm thanh, hình ảnh, video) sau khi được biến đổi thành tín hiệu điện là những dao động điện có tần số thấp (ví dụ âm thanh tai người nghe được chỉ cỡ đến ). Sóng điện từ có tần số thấp thì năng lượng bức xạ rất nhỏ nên không thể truyền (bức xạ) đi xa được.
Cách khắc phục — dùng phương pháp biến điệu:
- Người ta tạo ra một sóng mang cao tần (dao động điện từ có tần số rất lớn), nhờ tần số cao nên sóng này có khả năng bức xạ và lan truyền đi xa trong không gian.
- "Trộn" tín hiệu âm tần (tín hiệu mang thông tin, tần số thấp) vào sóng mang cao tần, tức là dùng tín hiệu cần truyền làm biến đổi một đặc trưng của sóng mang (biên độ hoặc tần số). Quá trình này gọi là biến điệu: thông tin được "gửi" lên sóng mang.
- Sóng mang đã được biến điệu được khuếch đại rồi đưa ra anten phát, bức xạ thành sóng điện từ truyền đi xa.
- Tại nơi thu, anten thu nhận sóng, rồi thực hiện quá trình ngược lại là tách sóng (giải điều chế) để lấy lại tín hiệu âm tần ban đầu, đưa đến loa, màn hình… tái tạo âm thanh, hình ảnh.
Kết luận: Người ta truyền tín hiệu đi xa bằng cách biến điệu — gắn (trộn) tín hiệu mang thông tin tần số thấp vào một sóng mang cao tần có khả năng truyền xa, phát đi bằng anten, nơi thu tiến hành tách sóng để khôi phục lại thông tin ban đầu.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.