Chuyên đề học tập Toán 12

Giải Bài 1.4 trang 13 Chuyên đề Toán 12

Bài 1. Biến ngẫu nhiên rời rạc   Đã kiểm chéo

Đề bài

Hai xạ thủ An và Bình tập bắn một cách độc lập với nhau. Mỗi người thực hiện hai phát bắn một cách độc lập. Xác suất bắn trúng bia của An và của Bình trong mỗi phát bắn tương ứng là 0,4 và 0,5.
Gọi XX là số phát bắn trúng bia của An, YY là số phát bắn trúng bia của Bình.

a) Lập bảng phân bố xác suất của XX, YY.

b) Tính E(X)E(X), E(Y)E(Y), V(X)V(X), V(Y)V(Y).

Lời giải

a) Lập bảng phân bố xác suất của XX và YY

An bắn 2 phát độc lập, mỗi phát trúng với xác suất 0,40,4 nên trượt với xác suất 0,60,6. Gọi XX là số phát trúng của An, XX nhận các giá trị 0;1;20;1;2.

- P(X=0)=0,6⋅0,6=0,36P(X=0)=0,6\cdot 0,6=0,36 (cả hai phát đều trượt)
- P(X=1)=0,4⋅0,6+0,6⋅0,4=0,48P(X=1)=0,4\cdot 0,6+0,6\cdot 0,4=0,48 (một phát trúng, một phát trượt)
- P(X=2)=0,4⋅0,4=0,16P(X=2)=0,4\cdot 0,4=0,16 (cả hai phát đều trúng)

Bảng phân bố xác suất của XX:

| XX | 00 | 11 | 22 |
|---|---|---|---|
| PP | 0,360,36 | 0,480,48 | 0,160,16 |

Bình bắn 2 phát độc lập, mỗi phát trúng với xác suất 0,50,5 nên trượt với xác suất 0,50,5. Gọi YY là số phát trúng của Bình, YY nhận các giá trị 0;1;20;1;2.

- P(Y=0)=0,5⋅0,5=0,25P(Y=0)=0,5\cdot 0,5=0,25
- P(Y=1)=0,5⋅0,5+0,5⋅0,5=0,5P(Y=1)=0,5\cdot 0,5+0,5\cdot 0,5=0,5
- P(Y=2)=0,5⋅0,5=0,25P(Y=2)=0,5\cdot 0,5=0,25

Bảng phân bố xác suất của YY:

| YY | 00 | 11 | 22 |
|---|---|---|---|
| PP | 0,250,25 | 0,50,5 | 0,250,25 |

(Kiểm tra: tổng xác suất mỗi bảng đều bằng 11.)

b) Tính E(X),E(Y),V(X),V(Y)E(X),E(Y),V(X),V(Y)

*Kì vọng:*
E(X)=0⋅0,36+1⋅0,48+2⋅0,16=0,48+0,32=0,8.E(X)=0\cdot 0,36+1\cdot 0,48+2\cdot 0,16=0,48+0,32=0,8.
E(Y)=0⋅0,25+1⋅0,5+2⋅0,25=0,5+0,5=1.E(Y)=0\cdot 0,25+1\cdot 0,5+2\cdot 0,25=0,5+0,5=1.

*Phương sai:* dùng V=E(X2)−(E(X))2V=E(X^2)-\big(E(X)\big)^2.

Với XX:
E(X2)=02⋅0,36+12⋅0,48+22⋅0,16=0,48+0,64=1,12,E(X^2)=0^2\cdot 0,36+1^2\cdot 0,48+2^2\cdot 0,16=0,48+0,64=1,12,
V(X)=1,12−0,82=1,12−0,64=0,48.V(X)=1,12-0,8^2=1,12-0,64=0,48.

Với YY:
E(Y2)=02⋅0,25+12⋅0,5+22⋅0,25=0,5+1=1,5,E(Y^2)=0^2\cdot 0,25+1^2\cdot 0,5+2^2\cdot 0,25=0,5+1=1,5,
V(Y)=1,5−12=1,5−1=0,5.V(Y)=1,5-1^2=1,5-1=0,5.

Vậy E(X)=0,8E(X)=0,8; E(Y)=1E(Y)=1; V(X)=0,48V(X)=0,48; V(Y)=0,5V(Y)=0,5.

Đáp số

Bảng của XX: P(0)=0,36; P(1)=0,48; P(2)=0,16P(0)=0,36;\ P(1)=0,48;\ P(2)=0,16. Bảng của YY: P(0)=0,25; P(1)=0,5; P(2)=0,25P(0)=0,25;\ P(1)=0,5;\ P(2)=0,25E(X)=0,8; E(Y)=1; V(X)=0,48; V(Y)=0,5E(X)=0,8;\ E(Y)=1;\ V(X)=0,48;\ V(Y)=0,5

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.