Giải Bài 3.14 trang 79 Chuyên đề Toán 11
Đề bài
Lập bản vẽ kĩ thuật của vật thể giá chữ U được biểu diễn trên giấy kẻ ô tam giác đều trong Hình 3.49. Quy ước mỗi cạnh của tam giác đều có chiều dài là 1 cm.
Hình 3.49 vẽ trên giấy kẻ ô tam giác đều (lưới isometric), biểu diễn hình chiếu trục đo của một vật thể dạng giá chữ U: khối hộp có một rãnh chữ U khoét ở phần trên giữa. Mỗi cạnh của tam giác đều quy ước dài 1 cm.
Lời giải
Phân tích vật thể
Đọc hình chiếu trục đo của giá chữ U trên giấy kẻ ô tam giác đều (mỗi cạnh của tam giác đều dài cm), ta thấy vật thể là một khối hộp chữ nhật bị khoét một rãnh hình hộp ở giữa phía trên:
- Khối hộp bao: chiều dài cm, chiều rộng cm, chiều cao cm.
- Rãnh chữ U: rộng cm, sâu cm (tính từ mặt trên xuống), khoét xuyên suốt theo chiều rộng cm của vật thể. Do đó hai thành đứng của chữ U mỗi thành dày cm, phần đế dày cm.
Lập bản vẽ kĩ thuật (ba hình chiếu vuông góc)
Bố trí theo quy ước: hình chiếu bằng đặt ngay dưới hình chiếu đứng, hình chiếu cạnh đặt bên phải hình chiếu đứng; các kích thước tương ứng thẳng hàng với nhau.
a) Hình chiếu đứng (nhìn từ trước)
Là hình chữ U: hình chữ nhật bao ngoài (rộng cm, cao cm), khoét bỏ ở chính giữa mép trên một hình chữ nhật . Kết quả: hai thành đứng mỗi thành rộng cm, cao cm, nối với nhau bởi phần đế rộng cm, dày cm. Toàn bộ vẽ bằng nét liền đậm vì đều là đường bao thấy.
Ghi kích thước: chiều dài cm, chiều cao cm, rãnh rộng cm, sâu cm.
b) Hình chiếu bằng (nhìn từ trên xuống)
Là hình chữ nhật (dài cm, rộng cm). Vì rãnh hở lên trên và xuyên suốt chiều rộng nên nhìn từ trên thấy rõ hai thành rãnh: vẽ thêm hai nét liền song song với cạnh ngắn, cách hai mép trái, phải mỗi bên cm (thể hiện rãnh rộng cm ở giữa). Hai nét này thẳng hàng theo phương thẳng đứng với hai mép rãnh trên hình chiếu đứng. Đáy rãnh nhìn thấy trực tiếp từ trên nên không cần thêm nét đứt nào.
Ghi kích thước: chiều dài cm, chiều rộng cm.
c) Hình chiếu cạnh (nhìn từ bên trái, đặt bên phải hình chiếu đứng)
Là hình chữ nhật (rộng cm, cao cm). Nhìn từ bên cạnh, thành đứng của chữ U (cao cm) che khuất đáy rãnh, nên đáy rãnh được thể hiện bằng một nét đứt nằm ngang ở độ cao cm so với mặt đáy (đường bao khuất). Cạnh trên của hình chiếu cạnh thẳng hàng ngang với cạnh trên của hình chiếu đứng.
Ghi kích thước: chiều rộng cm, chiều cao cm.
Kiểm tra lại
- Chiều cao cm thống nhất giữa hình chiếu đứng và hình chiếu cạnh (thẳng hàng ngang).
- Chiều dài cm thống nhất giữa hình chiếu đứng và hình chiếu bằng (thẳng hàng dọc).
- Chiều rộng cm thống nhất giữa hình chiếu bằng và hình chiếu cạnh.
- Rãnh rộng cm, sâu cm được thể hiện nhất quán trên cả ba hình chiếu: khoét hở trên hình chiếu đứng, hai nét liền trên hình chiếu bằng, nét đứt ở độ cao cm trên hình chiếu cạnh.
Vậy bản vẽ kĩ thuật gồm ba hình chiếu như trên là hoàn chỉnh.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.