Giải Hoạt động 3 trang 71 Chuyên đề Toán 11
Đề bài
Quan sát bản vẽ kĩ thuật trong Hình 3.32 và cho biết các kích thước được viết ở vị trí nào của đường kích thước.
Hình 3.32: Hình vẽ là một bản vẽ kĩ thuật hoàn chỉnh của chi tiết máy tên "Khối chữ T", vẽ trên khổ giấy A3 kích thước . Trên bản vẽ có khung bản vẽ (cách cạnh trái của khổ giấy 20 mm, cách ba cạnh còn lại 10 mm) và khung tên đặt ở góc dưới bên phải. Chi tiết được biểu diễn bằng ba hình chiếu vuông góc cùng một hình chiếu trục đo (khối chữ T nổi, bề dày 20): hình chiếu đứng (bên trái) có dạng chữ T với thanh ngang phía trên dày 20 và thân đứng ở giữa dài 40; hình chiếu cạnh (ở giữa) là một hình chữ nhật hẹp rộng 20 có một nét chia ngang; hình chiếu bằng (phía dưới) là hình chữ nhật mà cạnh đáy được chia thành ba đoạn 30, 20, 20 (tổng chiều rộng 70), bên trong có các nét đứt thể hiện cạnh khuất. Mỗi kích thước được ghi bằng một con số đặt ở khoảng giữa và nằm ngay phía trên đường kích thước; đường kích thước là nét liền mảnh song song với đoạn cần đo, hai đầu có mũi tên chạm vào hai đường dóng. Với các kích thước đo theo phương thẳng đứng (ví dụ 20, 40), con số được viết dọc theo đường kích thước và nằm ở bên trái của đường đó; với các kích thước đo theo phương nằm ngang (ví dụ 30, 20, 20), con số nằm phía trên và ở giữa đường kích thước. Khung tên ghi: tên vật thể "Khối chữ T", vật liệu "Hợp kim", tỉ lệ 5 : 1, bài số 10, yêu cầu kĩ thuật "Mạ kẽm", người vẽ Lê Văn A (20/11/22), kiểm tra Vũ Văn B (20/11/22).
Lời giải
Phân tích yêu cầu: Quan sát bản vẽ Hình 3.32, ta cần xác định con số kích thước được đặt ở vị trí nào so với đường kích thước (nét liền mảnh song song với đoạn cần đo, hai đầu có mũi tên).
Nhận xét từ bản vẽ:
- Mỗi kích thước được ghi bằng một con số đặt ở khoảng giữa của đường kích thước (không đặt lệch về hai đầu mũi tên).
- Đối với các kích thước nằm ngang (ví dụ các số , , ở hình chiếu bằng): con số được viết ở phía trên và nằm ở giữa đường kích thước.
- Đối với các kích thước thẳng đứng (ví dụ các số , ở hình chiếu đứng): con số được viết dọc theo đường kích thước và đặt ở bên trái của đường kích thước (đọc theo chiều quay giấy ngược chiều kim đồng hồ).
Kết luận: Con số kích thước luôn được đặt ở khoảng giữa đường kích thước và nằm phía trên đường kích thước (ở trên đường kích thước đối với chữ số nằm ngang, ở bên trái đối với chữ số viết dọc theo phương thẳng đứng), chứ không viết chạm vào đường dóng hay nằm dưới đường kích thước. Điều này giúp con số rõ ràng, dễ đọc và không bị nét vẽ che khuất.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.