Chuyên đề học tập Toán 11

Giải Hoạt động 2 trang 70 Chuyên đề Toán 11

Bài 12. Bản vẽ kĩ thuật   Đã kiểm chéo

Đề bài

Quan sát bản vẽ kĩ thuật trong Hình 3.32 và cho biết trên bản vẽ đó có những loại nét vẽ nào. Chiều rộng (hay độ dày) của các nét vẽ đó có giống nhau không?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 70 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 3.32 là bản vẽ kĩ thuật của chi tiết máy "Khối chữ T", vẽ trên khổ giấy A3 (420×297420 \times 297 mm), tỉ lệ 5:15:1, vật liệu hợp kim. Trên bản vẽ có khung bản vẽ (cách cạnh trái khổ giấy 20 mm, cách ba cạnh còn lại 10 mm) và khung tên đặt ở góc dưới bên phải. Nội dung bản vẽ gồm bốn phần: (1) Hình chiếu đứng ở phía trên bên trái: một chữ T gồm thanh ngang ở trên dày 20 và thân đứng ở dưới, chiều cao tổng cộng của hình là 40; đường bao ngoài của chữ T vẽ bằng nét liền đậm. (2) Hình chiếu cạnh ở phía trên, giữa bản vẽ: một hình chữ nhật đứng hẹp rộng 20, đường bao vẽ bằng nét liền đậm, bên trong có một đoạn nét đứt mảnh nằm ngang thể hiện cạnh bị che khuất của bậc chữ T. (3) Hình chiếu bằng ở phía dưới bên trái: một hình chữ nhật nằm ngang, đường bao vẽ bằng nét liền đậm, bên trong có hai đoạn nét đứt mảnh thẳng đứng (cạnh khuất của thân chữ T); cạnh dưới ghi các kích thước 30, 20, 20 bằng các đường kích thước nét liền mảnh có mũi tên ở hai đầu, kèm đường dóng nét liền mảnh. (4) Hình biểu diễn khối chữ T trong không gian (hình chiếu trục đo) ở bên phải: khối ba chiều hình chữ T được vẽ bằng nét liền đậm cho các cạnh thấy. Các kích thước khổ giấy và vị trí khung (420, 297, 20, 10) được ghi bằng nét liền mảnh với mũi tên. Khung tên ghi: Yêu cầu kĩ thuật: Mạ kẽm; tên chi tiết "Khối chữ T"; Vật liệu: Hợp kim; Tỉ lệ: 5:1; Bài số: 10; Người vẽ: Lê Văn A (20/11/22); Kiểm tra: Vũ Văn B (20/11/22). Như vậy trên bản vẽ có đồng thời nét liền đậm (đường bao thấy, cạnh thấy), nét liền mảnh (đường kích thước, đường dóng) và nét đứt mảnh (cạnh khuất); chiều rộng (độ dày) của các loại nét này không giống nhau: nét liền đậm dày hơn hẳn các nét liền mảnh và nét đứt mảnh.

Lời giải

Phân tích bản vẽ kĩ thuật Hình 3.32 (chi tiết "Khối chữ T"):

Quan sát các hình biểu diễn (hình chiếu đứng, hình chiếu cạnh, hình chiếu bằng, hình chiếu trục đo) cùng khung bản vẽ, khung tên và các kích thước, ta thấy trên bản vẽ sử dụng các loại nét vẽ sau:

- Nét liền đậm: dùng để vẽ đường bao thấy, cạnh thấy của vật thể (đường bao chữ T ở hình chiếu đứng, hình chữ nhật ở hình chiếu cạnh và hình chiếu bằng, các cạnh thấy của khối chữ T trong hình chiếu trục đo), đồng thời vẽ khung bản vẽ và khung tên.

- Nét liền mảnh: dùng để vẽ đường kích thước (có mũi tên ở hai đầu) và đường dóng (đường gióng) kích thước, ví dụ các kích thước 30, 20, 20 ở hình chiếu bằng và các kích thước khổ giấy 420, 297, 20, 10.

- Nét đứt mảnh: dùng để vẽ cạnh khuất, đường bao khuất của vật thể (đoạn nằm ngang ở hình chiếu cạnh và hai đoạn thẳng đứng ở hình chiếu bằng thể hiện các cạnh bị che khuất của chữ T).

So sánh chiều rộng (độ dày) các nét:

Chiều rộng của các loại nét vẽ trên không giống nhau. Theo quy định, nét vẽ chia thành hai nhóm chiều rộng theo tỉ lệ 2:12:1: nét đậm có chiều rộng dd, còn nét mảnh có chiều rộng d/2d/2.

- Nét liền đậm là nét đậm, dày hơn hẳn (chiều rộng dd).
- Nét liền mảnh và nét đứt mảnh là nét mảnh, có chiều rộng bằng khoảng một nửa nét liền đậm (d/2d/2).

Như vậy nét liền đậm dày hơn so với nét liền mảnh và nét đứt mảnh.

Đáp số

Trên bản vẽ có 3 loại nét: nét liền đậm (đường bao thấy, cạnh thấy), nét liền mảnh (đường kích thước, đường dóng) và nét đứt mảnh (cạnh khuất). Chiều rộng các nét không giống nhau: nét liền đậm dày gấp đôi nét liền mảnh và nét đứt mảnh (tỉ lệ 2:1).

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.