Giải Bài 3.8 trang 65 Chuyên đề Toán 11
Đề bài
Trong các hình của Hình 3.29, hình nào là hình chiếu trục đo vuông góc đều của một hình lập phương? Giải thích vì sao.
Hình 3.29: ba hình khối lập phương vẽ trên lưới tam giác (lưới đẳng cự).
a) hình khối nhỏ hơi dẹt;
b) hình khối lập phương đều;
c) hình khối dạng hộp chữ nhật (các cạnh không bằng nhau). Yêu cầu nhận biết hình nào là hình chiếu trục đo vuông góc đều của hình lập phương.
Lời giải
Kiến thức cần dùng. Trong hình chiếu trục đo vuông góc đều, ba trục đo , , đôi một tạo với nhau góc và hệ số biến dạng theo cả ba trục bằng nhau: . Do đó một hình lập phương (có ba kích thước dài, rộng, cao bằng nhau) khi được vẽ bằng phép chiếu này thì:
- Ba cạnh xuất phát từ một đỉnh có độ dài hình chiếu bằng nhau (vì và ba cạnh thật bằng nhau).
- Ba mặt nhìn thấy được biểu diễn bởi ba hình thoi bằng nhau, mỗi hình thoi có các góc và .
- Đường bao ngoài của hình là một lục giác đều.
Xét ba hình trong Hình 3.29:
a) Hình khối hơi dẹt: các cạnh biểu diễn ba chiều không bằng nhau (chiều cao ngắn hơn), nên hệ số biến dạng theo ba trục không bằng nhau không phải hình chiếu trục đo vuông góc đều của hình lập phương.
b) Hình khối có ba mặt thấy được là ba hình thoi bằng nhau, ba cạnh từ một đỉnh bằng nhau, đường bao là lục giác đều. Điều này đúng với và góc giữa các trục đây chính là hình chiếu trục đo vuông góc đều của một hình lập phương.
c) Hình khối dạng hộp chữ nhật: các cạnh biểu diễn ba chiều không bằng nhau, các mặt là những hình bình hành không bằng nhau đó là hình biểu diễn của một hình hộp chữ nhật, không phải hình lập phương.
Kết luận: Chỉ có hình b) là hình chiếu trục đo vuông góc đều của một hình lập phương, vì chỉ ở hình đó ba cạnh (ba chiều) có độ dài biểu diễn bằng nhau — phù hợp với hệ số biến dạng theo ba trục bằng nhau của phép chiếu vuông góc đều.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.