Chuyên đề học tập Toán 11

Giải Bài 2.1 trang 40 Chuyên đề Toán 11

Bài tập (Bài 6. Một vài khái niệm cơ bản)   Đã kiểm chéo

Đề bài

Vẽ hình biểu diễn của đồ thị GG với tập đỉnh V(G)={1;2;3;4;5}V(G) = \{1; 2; 3; 4; 5\} và tập cạnh E(G)={12;14;23;25;34,35}E(G) = \{12; 14; 23; 25; 34, 35\}.
Đồ thị GG có phải là đơn đồ thị không? Có phải là đồ thị đầy đủ không?

Lời giải

Hình biểu diễn của đồ thị GG:

Đồ thị GG có 55 đỉnh 1,2,3,4,51, 2, 3, 4, 5 và 66 cạnh. Ta vẽ 55 điểm phân biệt biểu diễn các đỉnh, rồi nối chúng bởi các đoạn (hoặc đường cong) ứng với các cạnh trong E(G)E(G):

- Cạnh 1212: nối đỉnh 11 với đỉnh 22.
- Cạnh 1414: nối đỉnh 11 với đỉnh 44.
- Cạnh 2323: nối đỉnh 22 với đỉnh 33.
- Cạnh 2525: nối đỉnh 22 với đỉnh 55.
- Cạnh 3434: nối đỉnh 33 với đỉnh 44.
- Cạnh 3535: nối đỉnh 33 với đỉnh 55.

(Một cách vẽ: đặt 55 đỉnh ở 55 vị trí, chẳng hạn 1,2,3,4,51, 2, 3, 4, 5 ở các đỉnh của một ngũ giác, rồi vẽ các đoạn nối đúng theo 66 cặp đỉnh kể trên.)

Bậc của các đỉnh:
deg⁡(1)=2,deg⁡(2)=3,deg⁡(3)=3,deg⁡(4)=2,deg⁡(5)=2.\deg(1)=2,\quad \deg(2)=3,\quad \deg(3)=3,\quad \deg(4)=2,\quad \deg(5)=2.

a) GG có phải là đơn đồ thị không?

Quan sát tập cạnh E(G)={12;14;23;25;34;35}E(G)=\{12; 14; 23; 25; 34; 35\}:

- Mỗi cạnh nối hai đỉnh phân biệt, nên GG không có khuyên (không có cạnh nối một đỉnh với chính nó).
- Giữa hai đỉnh bất kì có nhiều nhất một cạnh (các cặp đỉnh trong E(G)E(G) đều khác nhau), nên GG không có cạnh bội.

Đồ thị không có khuyên và không có cạnh bội nên GG là một đơn đồ thị.

b) GG có phải là đồ thị đầy đủ không?

Đồ thị đầy đủ K5K_5 với 55 đỉnh phải có hai đỉnh bất kì đều kề nhau, tức là có số cạnh bằng
(52)=5⋅42=10 (cạnh).\binom{5}{2}=\dfrac{5\cdot 4}{2}=10 \text{ (cạnh)}.

Trong khi đó GG chỉ có 66 cạnh. Hơn nữa, có những cặp đỉnh không kề nhau, chẳng hạn đỉnh 11 và đỉnh 33 (cạnh 13∉E(G)13\notin E(G)), hay đỉnh 11 và đỉnh 55 (cạnh 15∉E(G)15\notin E(G)).

Vì tồn tại hai đỉnh không được nối bởi một cạnh nên GG không phải là đồ thị đầy đủ.

Đáp số

G là đơn đồ thịG không phải đồ thị đầy đủ (chỉ có 6 cạnh, trong khi K₅ cần 10 cạnh)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.