Chuyên đề học tập Toán 11

Giải Bài 1.22 trang 29 Chuyên đề Toán 11

Bài 6. Phép vị tự   Đã kiểm chéo

Đề bài

Ở Hình 1.48, A′A', B′B', C′C', D′D', E′E' tương ứng là trung điểm của các đoạn thẳng IAIA, IBIB, ICIC, IDID, IEIE. Hỏi năm điểm đó có thuộc một đường tròn hay không? Vì sao?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 29 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 1.48: Một đường tròn đi qua năm điểm AA, BB, CC, DD, EE nằm trên đường tròn đó. II là một điểm bên trong đường tròn. A′A', B′B', C′C', D′D', E′E' lần lượt là trung điểm của các đoạn IAIA, IBIB, ICIC, IDID, IEIE (nằm giữa II và các điểm tương ứng trên đường tròn). Các đoạn thẳng nối II với AA, BB, CC, DD, EE được vẽ.

Lời giải

Nhận xét về phép biến hình.

Vì A′A', B′B', C′C', D′D', E′E' lần lượt là trung điểm của các đoạn thẳng IAIA, IBIB, ICIC, IDID, IEIE nên:

IA′→=12 IA→,IB′→=12 IB→,IC′→=12 IC→,ID′→=12 ID→,IE′→=12 IE→.\overrightarrow{IA'}=\frac{1}{2}\,\overrightarrow{IA},\quad \overrightarrow{IB'}=\frac{1}{2}\,\overrightarrow{IB},\quad \overrightarrow{IC'}=\frac{1}{2}\,\overrightarrow{IC},\quad \overrightarrow{ID'}=\frac{1}{2}\,\overrightarrow{ID},\quad \overrightarrow{IE'}=\frac{1}{2}\,\overrightarrow{IE}.

Do đó A′A', B′B', C′C', D′D', E′E' lần lượt là ảnh của AA, BB, CC, DD, EE qua phép vị tự tâm II, tỉ số k=12k=\dfrac{1}{2}, kí hiệu V(I, 12)V_{\left(I,\,\frac{1}{2}\right)}.

Áp dụng tính chất của phép vị tự.

Theo giả thiết, năm điểm AA, BB, CC, DD, EE cùng thuộc một đường tròn (O;R)(O;R).

Phép vị tự biến một đường tròn thành một đường tròn: phép vị tự V(I, 12)V_{\left(I,\,\frac{1}{2}\right)} biến đường tròn (O;R)(O;R) thành đường tròn (O′;R′)(O';R'), trong đó O′O' là ảnh của OO (tức O′O' là trung điểm của IOIO) và bán kính

R′=∣k∣⋅R=12R.R'=|k|\cdot R=\frac{1}{2}R.

Kết luận.

Vì AA, BB, CC, DD, EE thuộc (O;R)(O;R) nên ảnh của chúng là A′A', B′B', C′C', D′D', E′E' cùng thuộc đường tròn ảnh (O′;R2)\left(O';\dfrac{R}{2}\right) với O′O' là trung điểm của IOIO.

Vậy năm điểm A′A', B′B', C′C', D′D', E′E' cùng thuộc một đường tròn (đường tròn tâm O′O' là trung điểm của IOIO, bán kính bằng R2\dfrac{R}{2}).

Đáp số

Có; năm điểm cùng thuộc đường tròn tâm O′O' (trung điểm IOIO), bán kính R2\dfrac{R}{2}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.