Giải Bài 1.15 trang 20 Chuyên đề Toán 11
Đề bài
Bằng quan sát Hình 1.32, hãy chỉ ra một cách cắt hình đó thành ba phần giống nhau.
Hình 1.32: một hình tròn trang trí hoa văn đen trắng có tính đối xứng xoay bậc 3 (ba cánh giống nhau xoay quanh tâm).
Lời giải
Phân tích. Hình 1.32 có tính đối xứng xoay bậc 3, nghĩa là khi quay hình quanh tâm của nó một góc thì hình biến thành chính nó. Thật vậy, ba cánh hoa văn giống hệt nhau được sắp xếp cách đều quanh tâm, mỗi cánh ứng với một "phần" bằng .
Cách cắt.
a) Lấy là tâm của hình tròn. Từ kẻ ba tia sao cho hai tia liên tiếp tạo với nhau một góc :
Ta cũng đặt các tia này sao cho mỗi tia đi theo đúng ranh giới giữa hai cánh hoa văn liền kề (nhờ vậy ba cánh được chia đều, không cánh nào bị cắt rời).
Ba tia đó cắt hình tròn thành ba phần, gọi là (giữa và ), (giữa và ), (giữa và ).
b) Ba phần đó giống nhau (bằng nhau). Xét phép quay tâm , góc quay (theo chiều hợp lí). Vì hình 1.32 có đối xứng xoay bậc 3 nên biến cả hình thành chính nó. Mặt khác biến tia thành tia , tia thành tia , nên:
Phép quay là một phép dời hình, do đó (ba phần bằng nhau). Vậy ta đã cắt hình thành ba phần giống nhau.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.