Chuyên đề học tập Toán 11

Giải Hoạt động 2 trang 10 Chuyên đề Toán 11

Bài 2. Phép tịnh tiến   Đã kiểm chéo

Đề bài

Phép tịnh tiến Tu⃗T_{\vec{u}} biến MM thành M′M', NN thành N′N' (H.1.7).

a) Có nhận xét gì về MM′→+M′N→\overrightarrow{MM'} + \overrightarrow{M'N} và M′N→+NN′→\overrightarrow{M'N} + \overrightarrow{NN'}?

b) Tìm mối quan hệ giữa hai vectơ MN→\overrightarrow{MN} và M′N′→\overrightarrow{M'N'}.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 10 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 1.7: Vectơ u⃗\vec{u} nằm ngang (hướng sang phải) ở phía trên. Bên dưới là hình bình hành MNN'M' với M ở góc dưới trái, M' ở góc dưới phải, N ở góc trên trái, N' ở góc trên phải; có đường chéo nét đứt nối N và M'. Phép tịnh tiến theo u⃗\vec{u} biến M thành M' và N thành N'.

Lời giải

a) Vì Tu⃗T_{\vec{u}} biến MM thành M′M' và NN thành N′N' nên theo định nghĩa phép tịnh tiến:
MM′→=u⃗,NN′→=u⃗.\overrightarrow{MM'} = \vec{u}, \qquad \overrightarrow{NN'} = \vec{u}.
Do đó MM′→=NN′→\overrightarrow{MM'} = \overrightarrow{NN'} (cùng bằng u⃗\vec{u}).

Áp dụng quy tắc ba điểm (quy tắc Chasles):
MM′→+M′N→=MN→,\overrightarrow{MM'} + \overrightarrow{M'N} = \overrightarrow{MN},
M′N→+NN′→=M′N′→.\overrightarrow{M'N} + \overrightarrow{NN'} = \overrightarrow{M'N'}.

Hai tổng này cùng chứa số hạng M′N→\overrightarrow{M'N}, còn hai số hạng còn lại bằng nhau vì MM′→=NN′→\overrightarrow{MM'} = \overrightarrow{NN'}. Vậy hai tổng đó bằng nhau:
MM′→+M′N→=M′N→+NN′→.\overrightarrow{MM'} + \overrightarrow{M'N} = \overrightarrow{M'N} + \overrightarrow{NN'}.

b) Từ hai đẳng thức ở câu a) và vì hai tổng bằng nhau nên:
MN→=MM′→+M′N→=M′N→+NN′→=M′N′→.\overrightarrow{MN} = \overrightarrow{MM'} + \overrightarrow{M'N} = \overrightarrow{M'N} + \overrightarrow{NN'} = \overrightarrow{M'N'}.

Vậy MN→=M′N′→\overrightarrow{MN} = \overrightarrow{M'N'}, tức là hai vectơ MN→\overrightarrow{MN} và M′N′→\overrightarrow{M'N'} bằng nhau (cùng phương, cùng hướng, cùng độ dài). Điều này cho thấy phép tịnh tiến bảo toàn vectơ nối hai điểm.

Đáp số

MM′→+M′N→=M′N→+NN′→\overrightarrow{MM'} + \overrightarrow{M'N} = \overrightarrow{M'N} + \overrightarrow{NN'} (vì MM′→=NN′→=u⃗\overrightarrow{MM'} = \overrightarrow{NN'} = \vec{u})MN→=M′N′→\overrightarrow{MN} = \overrightarrow{M'N'}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.