Chuyên đề học tập Toán 10

Giải Bài 3.24 trang 61 Chuyên đề Toán 10

Bài tập cuối chuyên đề 3   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho hai parabol có phương trình y2=2pxy^2 = 2px và y=ax2+bx+cy = ax^2 + bx + c (a≠0)(a \neq 0). Chứng minh rằng nếu hai parabol đó cắt nhau tại bốn điểm phân biệt thì bốn điểm đó cùng nằm trên đường tròn (C)(C): x2+y2+(ba−2p)x−1ay+ca=0x^2 + y^2 + \left(\dfrac{b}{a} - 2p\right)x - \dfrac{1}{a}y + \dfrac{c}{a} = 0.

Lời giải

Gọi M(x0;y0)M(x_0; y_0) là một trong bốn giao điểm của hai parabol. Khi đó tọa độ của MM đồng thời thỏa mãn cả hai phương trình:

y02=2px0(1)y_0^2 = 2px_0 \quad (1)

y0=ax02+bx0+c(2)y_0 = ax_0^2 + bx_0 + c \quad (2)

Biến đổi (2). Vì a≠0a \neq 0, chia hai vế của (2) cho aa rồi chuyển vế:

x02+bax0+ca−1ay0=0(2′)x_0^2 + \dfrac{b}{a}x_0 + \dfrac{c}{a} - \dfrac{1}{a}y_0 = 0 \quad (2')

Biến đổi (1). Chuyển vế:

y02−2px0=0(1′)y_0^2 - 2px_0 = 0 \quad (1')

Cộng (1') và (2') vế theo vế:

x02+y02+bax0−2px0−1ay0+ca=0x_0^2 + y_0^2 + \dfrac{b}{a}x_0 - 2px_0 - \dfrac{1}{a}y_0 + \dfrac{c}{a} = 0

hay

x02+y02+(ba−2p)x0−1ay0+ca=0.x_0^2 + y_0^2 + \left(\dfrac{b}{a} - 2p\right)x_0 - \dfrac{1}{a}y_0 + \dfrac{c}{a} = 0.

Điều này chứng tỏ tọa độ của MM thỏa mãn phương trình (C)(C):

x2+y2+(ba−2p)x−1ay+ca=0.x^2 + y^2 + \left(\dfrac{b}{a} - 2p\right)x - \dfrac{1}{a}y + \dfrac{c}{a} = 0.

Lập luận trên đúng cho cả bốn giao điểm, nên cả bốn điểm đều nằm trên (C)(C).

Khẳng định (C)(C) là một đường tròn. Phương trình (C)(C) có dạng x2+y2−2αx−2βy+γ=0x^2 + y^2 - 2\alpha x - 2\beta y + \gamma = 0 với α=−12(ba−2p)\alpha = -\dfrac{1}{2}\left(\dfrac{b}{a}-2p\right), β=12a\beta = \dfrac{1}{2a}, γ=ca\gamma = \dfrac{c}{a} (hệ số của x2x^2 và y2y^2 cùng bằng 11, không có số hạng xyxy). Do đã có bốn điểm phân biệt cùng thỏa mãn (C)(C), phương trình này không thể biểu diễn một điểm hay tập rỗng, tức α2+β2−γ>0\alpha^2 + \beta^2 - \gamma > 0. Vậy (C)(C) là một đường tròn thực sự, và bốn giao điểm của hai parabol cùng nằm trên đường tròn (C)(C) đó (đpcm).

Đáp số

đpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.