Chuyên đề học tập Toán 10

Giải Hoạt động 2 trang 55 Chuyên đề Toán 10

2. Bán kính qua tiêu, tâm sai và đường chuẩn   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho parabol có phương trình chính tắc y2=2pxy^2 = 2px (H.3.19).

a) Nêu toạ độ tiêu điểm FF và phương trình đường chuẩn Δ\Delta của parabol.

b) Cho điểm M(x0;y0)M(x_0; y_0) thuộc parabol. Hãy so sánh MFMF với d(M;Δ)d(M; \Delta), từ đó, tính MFMF theo x0x_0 và y0y_0.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 55 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 3.19: Parabol y2=2pxy^2 = 2px mở về phía chiều dương trục OxOx, đỉnh tại gốc OO. Tiêu điểm F(p2;0)F\left(\dfrac{p}{2}; 0\right) nằm trên trục OxOx. Đường chuẩn Δ\Delta là đường thẳng đứng x=−p2x = -\dfrac{p}{2}. Điểm MM thuộc parabol có hoành độ x0x_0 và tung độ y0y_0 (ở góc phần tư thứ tư, dưới trục hoành).

Lời giải

a) Toạ độ tiêu điểm và phương trình đường chuẩn

Parabol có phương trình chính tắc y2=2pxy^2 = 2px (với p>0p > 0).

Theo lí thuyết, parabol này có:

- Tiêu điểm F(p2;0)F\left(\dfrac{p}{2}; 0\right).

- Đường chuẩn Δ:x=−p2\Delta: x = -\dfrac{p}{2}, tức x+p2=0x + \dfrac{p}{2} = 0.

b) So sánh MFMF với d(M;Δ)d(M; \Delta) và tính MFMF

Lấy điểm M(x0;y0)M(x_0; y_0) thuộc parabol, suy ra y02=2px0y_0^2 = 2px_0 và x0≥0x_0 \ge 0.

*Tính MFMF:*

MF=(x0−p2)2+y02.MF = \sqrt{\left(x_0 - \dfrac{p}{2}\right)^2 + y_0^2}.

Thay y02=2px0y_0^2 = 2px_0:

MF=x02−px0+p24+2px0=x02+px0+p24=(x0+p2)2=∣x0+p2∣.MF = \sqrt{x_0^2 - px_0 + \dfrac{p^2}{4} + 2px_0} = \sqrt{x_0^2 + px_0 + \dfrac{p^2}{4}} = \sqrt{\left(x_0 + \dfrac{p}{2}\right)^2} = \left| x_0 + \dfrac{p}{2} \right|.

Vì x0≥0x_0 \ge 0 và p>0p > 0 nên x0+p2>0x_0 + \dfrac{p}{2} > 0, do đó

MF=x0+p2.MF = x_0 + \dfrac{p}{2}.

*Tính d(M;Δ)d(M; \Delta):*

Khoảng cách từ MM đến đường chuẩn Δ:x+p2=0\Delta: x + \dfrac{p}{2} = 0 là

d(M;Δ)=∣x0+p2∣=x0+p2.d(M; \Delta) = \left| x_0 + \dfrac{p}{2} \right| = x_0 + \dfrac{p}{2}.

*So sánh:* Ta thấy

MF=d(M;Δ)=x0+p2.MF = d(M; \Delta) = x_0 + \dfrac{p}{2}.

Điều này đúng với định nghĩa của parabol: mọi điểm thuộc parabol đều cách đều tiêu điểm FF và đường chuẩn Δ\Delta.

*Tính MFMF theo x0x_0 và y0y_0:* Vì x0=y022px_0 = \dfrac{y_0^2}{2p} nên

MF=x0+p2=y022p+p2.MF = x_0 + \dfrac{p}{2} = \dfrac{y_0^2}{2p} + \dfrac{p}{2}.

Đáp số

F(p2;0)F\left(\dfrac{p}{2}; 0\right); Δ:x=−p2\Delta: x = -\dfrac{p}{2}MF=d(M;Δ)=x0+p2=y022p+p2MF = d(M; \Delta) = x_0 + \dfrac{p}{2} = \dfrac{y_0^2}{2p} + \dfrac{p}{2}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.