Giải Vận dụng trang 52 Chuyên đề Toán 10
Đề bài
Một sao chổi đi qua hệ Mặt Trời theo quỹ đạo là một nhánh hypebol nhận tâm Mặt Trời là một tiêu điểm, khoảng cách gần nhất từ sao chổi này đến tâm Mặt Trời là km và tâm sai của quỹ đạo hypebol là (H.3.15). Hãy lập phương trình chính tắc của hypebol chứa quỹ đạo, với 1 đơn vị đo trên mặt phẳng toạ độ ứng với km trên thực tế.
Hình 3.15: Một nhánh hypebol (quỹ đạo sao chổi) là đường cong, phía bên phải cạnh nhánh có Mặt Trời (chấm tròn vàng) nằm là tiêu điểm; sao chổi nằm trên nhánh hypebol.
Lời giải
Thiết lập dữ kiện.
Với 1 đơn vị trên mặt phẳng toạ độ ứng với km, ta quy đổi:
- Khoảng cách gần nhất từ sao chổi đến tâm Mặt Trời: km (đơn vị).
- Tâm sai: .
Xác định điểm gần nhất.
Quỹ đạo là một nhánh hypebol nhận Mặt Trời làm một tiêu điểm. Điểm trên nhánh hypebol gần tiêu điểm đó nhất chính là đỉnh của nhánh, và khoảng cách từ đỉnh tới tiêu điểm tương ứng bằng
Do đó
Tìm và .
Từ tâm sai: . Thay vào :
Suy ra
Tính .
Với hypebol: . Ta có
Phương trình chính tắc.
Kiểm tra lại. (đúng khoảng cách gần nhất); (đúng tâm sai). Vậy kết quả phù hợp với dữ kiện.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.