Chuyên đề học tập Toán 10

Giải Hoạt động 2 trang 42 Chuyên đề Toán 10

Bán kính qua tiêu, tâm sai và đường chuẩn   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho elip có hai tiêu điểm F1(−c;0)F_1(-c; 0), F2(c;0)F_2(c; 0) và độ dài trục lớn bằng 2a2a và điểm M(x;y)M(x; y).

a) Tính MF12−MF22MF_1^2 - MF_2^2.

b) Khi điểm MM thuộc elip (MF1+MF2=2aMF_1 + MF_2 = 2a), tính MF1−MF2MF_1 - MF_2, MF1MF_1, MF2MF_2.

Lời giải

a) Tính MF12−MF22MF_1^2 - MF_2^2.

Với M(x;y)M(x; y), F1(−c;0)F_1(-c; 0), F2(c;0)F_2(c; 0) ta có:

MF12=(x+c)2+y2,MF22=(x−c)2+y2.MF_1^2 = (x+c)^2 + y^2, \qquad MF_2^2 = (x-c)^2 + y^2.

Trừ vế theo vế:

MF12−MF22=[(x+c)2+y2]−[(x−c)2+y2]=(x+c)2−(x−c)2.MF_1^2 - MF_2^2 = \big[(x+c)^2 + y^2\big] - \big[(x-c)^2 + y^2\big] = (x+c)^2 - (x-c)^2.

Khai triển hằng đẳng thức A2−B2=(A−B)(A+B)A^2 - B^2 = (A-B)(A+B) với A=x+cA = x+c, B=x−cB = x-c:

MF12−MF22=[(x+c)−(x−c)][(x+c)+(x−c)]=(2c)(2x)=4cx.MF_1^2 - MF_2^2 = \big[(x+c)-(x-c)\big]\big[(x+c)+(x-c)\big] = (2c)(2x) = 4cx.

b) Khi MM thuộc elip, tính MF1−MF2MF_1 - MF_2, MF1MF_1, MF2MF_2.

Khi MM thuộc elip thì MF1+MF2=2aMF_1 + MF_2 = 2a. Mặt khác, theo câu a):

MF12−MF22=(MF1−MF2)(MF1+MF2)=4cx.MF_1^2 - MF_2^2 = (MF_1 - MF_2)(MF_1 + MF_2) = 4cx.

Thay MF1+MF2=2aMF_1 + MF_2 = 2a:

(MF1−MF2)⋅2a=4cx  ⇒  MF1−MF2=4cx2a=2cxa.(MF_1 - MF_2)\cdot 2a = 4cx \;\Rightarrow\; MF_1 - MF_2 = \dfrac{4cx}{2a} = \dfrac{2cx}{a}.

Ta có hệ:

{MF1+MF2=2aMF1−MF2=2cxa\begin{cases} MF_1 + MF_2 = 2a \\[4pt] MF_1 - MF_2 = \dfrac{2cx}{a} \end{cases}

Cộng hai phương trình:   2 MF1=2a+2cxa  ⇒  MF1=a+cxa.\;2\,MF_1 = 2a + \dfrac{2cx}{a}\;\Rightarrow\; MF_1 = a + \dfrac{cx}{a}.

Trừ hai phương trình:   2 MF2=2a−2cxa  ⇒  MF2=a−cxa.\;2\,MF_2 = 2a - \dfrac{2cx}{a}\;\Rightarrow\; MF_2 = a - \dfrac{cx}{a}.

Đặt tâm sai e=cae = \dfrac{c}{a}, ta được công thức bán kính qua tiêu:

MF1=a+ex,MF2=a−ex.MF_1 = a + ex, \qquad MF_2 = a - ex.

*Kiểm tra:* MF1+MF2=(a+cxa)+(a−cxa)=2aMF_1 + MF_2 = \left(a+\dfrac{cx}{a}\right)+\left(a-\dfrac{cx}{a}\right) = 2a (đúng điều kiện MM thuộc elip); MF1−MF2=2cxaMF_1 - MF_2 = \dfrac{2cx}{a} (khớp kết quả trên).

Đáp số

MF12−MF22=4cxMF_1^2 - MF_2^2 = 4cxMF1−MF2=2cxaMF_1 - MF_2 = \dfrac{2cx}{a};   MF1=a+cxa\; MF_1 = a + \dfrac{cx}{a};   MF2=a−cxa\; MF_2 = a - \dfrac{cx}{a}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.