Chuyên đề học tập Toán 10

Giải Bài 2.21 trang 38 Chuyên đề Toán 10

Bài tập cuối chuyên đề 2   Đã kiểm chéo

Đề bài

Chứng minh rằng với mọi số tự nhiên nn, ta có 102n+1+110^{2n+1} + 1 chia hết cho 1111.

Lời giải

Ta chứng minh mệnh đề P(n)P(n): "102n+1+110^{2n+1}+1 chia hết cho 1111" đúng với mọi số tự nhiên nn bằng phương pháp quy nạp toán học.

Bước 1 (cơ sở quy nạp). Với n=0n=0 ta có:
102⋅0+1+1=101+1=11,10^{2\cdot 0+1}+1 = 10^{1}+1 = 11,
mà 11⋮1111 \vdots 11 nên P(0)P(0) đúng.

Bước 2 (bước quy nạp). Giả sử mệnh đề đúng với n=kn=k (với kk là số tự nhiên tuỳ ý), tức là:
102k+1+1  ⋮  11.(giả thiết quy nạp)10^{2k+1}+1 \;\vdots\; 11. \qquad (\text{giả thiết quy nạp})
Ta cần chứng minh mệnh đề cũng đúng với n=k+1n=k+1, nghĩa là:
102(k+1)+1+1=102k+3+1  ⋮  11.10^{2(k+1)+1}+1 = 10^{2k+3}+1 \;\vdots\; 11.

Ta biến đổi:
102k+3+1=102⋅102k+1+1=100⋅102k+1+1.10^{2k+3}+1 = 10^{2}\cdot 10^{2k+1}+1 = 100\cdot 10^{2k+1}+1.
Tách 1=100−991 = 100 - 99 để làm xuất hiện biểu thức ở giả thiết quy nạp:
100⋅102k+1+1=100⋅102k+1+100−99=100(102k+1+1)−99.100\cdot 10^{2k+1}+1 = 100\cdot 10^{2k+1}+100-99 = 100\left(10^{2k+1}+1\right)-99.

Ta có:
- 102k+1+1⋮1110^{2k+1}+1 \vdots 11 (theo giả thiết quy nạp), nên 100(102k+1+1)⋮11100\left(10^{2k+1}+1\right)\vdots 11;
- 99=11⋅9⋮1199 = 11\cdot 9 \vdots 11.

Do đó hiệu của chúng chia hết cho 1111:
102k+3+1=100(102k+1+1)−99  ⋮  11.10^{2k+3}+1 = 100\left(10^{2k+1}+1\right)-99 \;\vdots\; 11.
Vậy P(k+1)P(k+1) đúng.

Kết luận. Theo nguyên lí quy nạp toán học, mệnh đề đúng với mọi số tự nhiên nn, tức là 102n+1+110^{2n+1}+1 luôn chia hết cho 1111 (đpcm).

*Kiểm tra:* n=0: 101+1=11=11⋅1n=0:\,10^{1}+1=11=11\cdot 1;   n=1: 103+1=1001=11⋅91\;n=1:\,10^{3}+1=1001=11\cdot 91;   n=2: 105+1=100001=11⋅9091\;n=2:\,10^{5}+1=100001=11\cdot 9091 — đều chia hết cho 1111.

Đáp số

đpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.