Chuyên đề học tập Toán 10

Giải Vận dụng trang 36 Chuyên đề Toán 10

Nhị thức Newton   Đã kiểm chéo

Đề bài

(Số các tập con của tập hợp có nn phần tử)
a) Viết khai triển nhị thức Newton của (1+x)n(1+x)^n.

b) Cho x=1x=1 trong khai triển ở câu a), viết đẳng thức nhận được. Giải thích ý nghĩa của đẳng thức này với lưu ý rằng Cnk (0≤k≤n)C_n^k\,(0\le k\le n) chính là số tập con gồm kk phần tử của một tập hợp có nn phần tử.

c) Tương tự, cho x=−1x=-1 trong khai triển ở câu a), viết đẳng thức nhận được. Giải thích ý nghĩa của đẳng thức này.

Lời giải

a) Khai triển nhị thức Newton của (1+x)n(1+x)^n:

(1+x)n=Cn0+Cn1x+Cn2x2+⋯+Cnkxk+⋯+Cnnxn.(1+x)^n = C_n^0 + C_n^1 x + C_n^2 x^2 + \dots + C_n^k x^k + \dots + C_n^n x^n.

b) Cho x=1x=1 vào khai triển ở câu a), ta được:

2n=Cn0+Cn1+Cn2+⋯+Cnn.2^n = C_n^0 + C_n^1 + C_n^2 + \dots + C_n^n.

*Ý nghĩa:* Vì Cnk (0≤k≤n)C_n^k\ (0\le k\le n) là số tập con gồm kk phần tử của một tập hợp AA có nn phần tử, nên vế phải Cn0+Cn1+⋯+CnnC_n^0 + C_n^1 + \dots + C_n^n chính là tổng số tập con có 0,1,2,…,n0,1,2,\dots,n phần tử, tức là tổng số tất cả các tập con của AA. Vậy một tập hợp có nn phần tử có đúng 2n2^n tập con.

c) Cho x=−1x=-1 vào khai triển ở câu a), ta được:

(1−1)n=Cn0−Cn1+Cn2−⋯+(−1)nCnn,(1-1)^n = C_n^0 - C_n^1 + C_n^2 - \dots + (-1)^n C_n^n,

tức là

0=Cn0−Cn1+Cn2−⋯+(−1)nCnn.0 = C_n^0 - C_n^1 + C_n^2 - \dots + (-1)^n C_n^n.

Chuyển các số hạng mang dấu trừ (ứng với kk lẻ) sang vế trái, ta được:

Cn0+Cn2+Cn4+⋯=Cn1+Cn3+Cn5+…C_n^0 + C_n^2 + C_n^4 + \dots = C_n^1 + C_n^3 + C_n^5 + \dots

*Ý nghĩa:* Vế trái là số tập con có số phần tử chẵn, vế phải là số tập con có số phần tử lẻ. Đẳng thức nói rằng trong một tập hợp có nn phần tử, số tập con gồm một số chẵn phần tử bằng số tập con gồm một số lẻ phần tử. Kết hợp với câu b), mỗi loại bằng 2n2=2n−1\dfrac{2^n}{2} = 2^{n-1}.

Đáp số

(1+x)n=Cn0+Cn1x+⋯+Cnnxn(1+x)^n = C_n^0 + C_n^1 x + \dots + C_n^n x^n2n=Cn0+Cn1+⋯+Cnn2^n = C_n^0 + C_n^1 + \dots + C_n^n (tổng số tập con của tập có nn phần tử là 2n2^n)0=Cn0−Cn1+⋯+(−1)nCnn0 = C_n^0 - C_n^1 + \dots + (-1)^n C_n^n (số tập con chẵn phần tử bằng số tập con lẻ phần tử, mỗi loại 2n−12^{n-1})

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.