Chuyên đề học tập Toán 10

Giải Bài 2.2 trang 30 Chuyên đề Toán 10

Phương pháp quy nạp toán học   Đã kiểm chéo

Đề bài

Mỗi khẳng định sau là đúng hay sai? Nếu em nghĩ là nó đúng, hãy chứng minh nó. Nếu em nghĩ là nó sai, hãy đưa ra một phản ví dụ.

a) p(n)=n2−n+11p(n) = n^2 - n + 11 là số nguyên tố với mọi số tự nhiên nn;

b) n2>nn^2 > n với mọi số tự nhiên n≥2n \geq 2.

Lời giải

## a) Khẳng định: p(n)=n2−n+11p(n) = n^2 - n + 11 là số nguyên tố với mọi số tự nhiên nn

Khẳng định này SAI. Ta chỉ ra một phản ví dụ.

Thử với các giá trị nhỏ của nn ta thấy p(n)p(n) đều là số nguyên tố:

p(0)=11,  p(1)=11,  p(2)=13,  p(3)=17,  p(4)=23,  p(5)=31,p(0)=11,\; p(1)=11,\; p(2)=13,\; p(3)=17,\; p(4)=23,\; p(5)=31,
p(6)=41,  p(7)=53,  p(8)=67,  p(9)=83,  p(10)=101.p(6)=41,\; p(7)=53,\; p(8)=67,\; p(9)=83,\; p(10)=101.

Tất cả đều là số nguyên tố, nên có thể nhầm tưởng khẳng định đúng với mọi nn. Tuy nhiên, với n=11n = 11:

p(11)=112−11+11=112=121=11⋅11.p(11) = 11^2 - 11 + 11 = 11^2 = 121 = 11 \cdot 11.

Vì 121121 chia hết cho 1111 (và 121≠11121 \neq 11) nên p(11)=121p(11) = 121 không phải số nguyên tố.

Vậy n=11n = 11 là một phản ví dụ, chứng tỏ khẳng định a) sai.

*(Nhận xét: điều này cho thấy một mệnh đề đúng với rất nhiều trường hợp đầu vẫn có thể sai — không được kết luận khi chưa chứng minh tổng quát.)*

##

b) Khẳng định: n2>nn^2 > n với mọi số tự nhiên n≥2n \geq 2

Khẳng định này ĐÚNG. Ta chứng minh bằng phương pháp quy nạp toán học.

Gọi P(n)P(n) là mệnh đề "n2>nn^2 > n".

Bước 1 (cơ sở quy nạp). Với n=2n = 2:   22=4>2\;2^2 = 4 > 2. Vậy P(2)P(2) đúng.

Bước 2 (bước quy nạp). Giả sử mệnh đề đúng với n=kn = k (với k≥2k \geq 2), tức là:

k2>k.(giả thiết quy nạp)k^2 > k. \quad (\text{giả thiết quy nạp})

Ta chứng minh mệnh đề đúng với n=k+1n = k+1, tức là (k+1)2>k+1(k+1)^2 > k+1.

Thật vậy:

(k+1)2=k2+2k+1>k+2k+1=3k+1.(k+1)^2 = k^2 + 2k + 1 > k + 2k + 1 = 3k + 1.

(ở đây đã dùng giả thiết quy nạp k2>kk^2 > k).

Mà vì k≥2k \geq 2 nên 3k+1=(k+1)+2k≥(k+1)3k + 1 = (k+1) + 2k \geq (k+1) (do 2k>02k > 0), suy ra:

(k+1)2>3k+1≥k+1,(k+1)^2 > 3k + 1 \geq k + 1,

do đó (k+1)2>k+1(k+1)^2 > k+1. Vậy P(k+1)P(k+1) đúng.

Kết luận. Theo nguyên lí quy nạp toán học, n2>nn^2 > n với mọi số tự nhiên n≥2n \geq 2 (đpcm).

Đáp số

Sai; phản ví dụ n=11n=11: p(11)=112=121=11⋅11p(11)=11^2=121=11\cdot 11 không là số nguyên tốĐúng (đpcm)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.