Giải Vận dụng trang 30 Chuyên đề Toán 10
Đề bài
(Công thức lãi kép)
Lãi suất gửi tiết kiệm trong ngân hàng thường được tính theo thể thức lãi kép theo định kì. Theo thể thức này, nếu đến kì hạn người gửi không rút lãi ra thì tiền lãi được tính vào vốn của kì kế tiếp. Giả sử một người gửi số tiền với lãi suất không đổi trong mỗi kì.
a) Tính tổng số tiền (cả vốn lẫn lãi) , , mà người đó nhận được sau kì thứ 1, sau kì thứ 2 và sau kì thứ 3.
b) Dự đoán công thức tính tổng số tiền (cả vốn lẫn lãi) mà người đó thu được sau kì. Hãy chứng minh công thức nhận được đó bằng quy nạp.
Lời giải
a) Tính , , .
Sau mỗi kì, tiền lãi của kì đó bằng (số tiền đầu kì) nhân với lãi suất , và được cộng vào vốn để tính cho kì sau.
Sau kì thứ nhất, vốn ban đầu là nên:
Sau kì thứ hai, vốn đầu kì là nên:
Sau kì thứ ba, vốn đầu kì là nên:
b) Dự đoán công thức và chứng minh bằng quy nạp.
Từ các kết quả ở ý a), ta dự đoán tổng số tiền thu được sau kì là:
Ta chứng minh đúng với mọi số nguyên dương bằng phương pháp quy nạp toán học.
Bước 1 (cơ sở quy nạp). Với : vế trái là , vế phải là . Hai vế bằng nhau nên đúng với .
Bước 2 (bước quy nạp). Giả sử đúng với (), tức là
Ta chứng minh cũng đúng với , tức là .
Thật vậy, sau kì thứ , vốn đầu kì chính là , nên theo thể thức lãi kép:
Thay giả thiết quy nạp vào, ta được:
Vậy đúng với .
Kết luận. Theo nguyên lí quy nạp toán học, công thức
đúng với mọi số nguyên dương (đpcm).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.