Giải Bài 1.14 trang 21 Chuyên đề Toán 10
Đề bài
Mỗi giai đoạn phát triển của thực vật cần phân bón với tỉ lệ N, P, K nhất định. Bác An làm vườn muốn bón phân cho một cây cảnh có tỉ lệ N : P : K cân bằng nhau. Bác An có ba bao phân bón:
Bao 1 có tỉ lệ N : P : K là 12 : 7 : 12.
Bao 2 có tỉ lệ N : P : K là 6 : 30 : 25.
Bao 3 có tỉ lệ N : P : K là 30 : 16 : 11.
Hỏi phải trộn ba loại phân bón trên với tỉ lệ bao nhiêu để có hỗn hợp phân bón với tỉ lệ N : P : K là 15 : 15 : 15?
Lời giải
Lập mô hình. Gọi lần lượt là khối lượng (cùng một đơn vị, chẳng hạn kg) phân bón lấy ra từ Bao 1, Bao 2, Bao 3 để trộn thành hỗn hợp .
Với mỗi đơn vị khối lượng, lượng N, P, K ứng với các số trong tỉ lệ đã cho. Khi đó trong hỗn hợp:
- Lượng N:
- Lượng P:
- Lượng K:
Điều kiện bài toán. Hỗn hợp có tỉ lệ , tức là ba thành phần N, P, K bằng nhau:
Điều này cho ta hai phương trình độc lập.
*Phương trình 1* ():
*Phương trình 2* ():
Giải hệ. Thay vào phương trình 1:
Vậy hệ có vô số nghiệm phụ thuộc một tham số: đặt thì
Do đó tỉ lệ khối lượng ba loại phân bón cần trộn là
Kiểm tra lại. Chọn :
- N ,
- P ,
- K .
Khi đó (cân bằng). Thỏa mãn.
Kết luận. Phải trộn phân bón của Bao 1, Bao 2, Bao 3 theo tỉ lệ khối lượng thì được hỗn hợp có tỉ lệ .
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.