Giải Bài 1.6 trang 14 Chuyên đề Toán 10
Đề bài
Cho hệ ba phương trình bậc nhất ba ẩn sau
a) Giả sử và là hai nghiệm phân biệt của hệ phương trình trên. Chứng minh rằng cũng là một nghiệm của hệ.
b) Sử dụng kết quả của câu a) chứng minh rằng, nếu hệ phương trình bậc nhất ba ẩn có hai nghiệm phân biệt thì nó sẽ có vô số nghiệm.
Lời giải
a) Vì là nghiệm của hệ nên với mỗi ta có:
Vì cũng là nghiệm của hệ nên với mỗi ta có:
Cộng vế với vế hai đẳng thức trên:
Chia cả hai vế cho :
Đẳng thức này đúng với cả ba phương trình (), nghĩa là bộ ba số thỏa mãn cả ba phương trình của hệ. Vậy nó cũng là một nghiệm của hệ (đpcm).
b) Giả sử hệ có hai nghiệm phân biệt, gọi là và với .
Theo câu a), trung điểm của và là
cũng là một nghiệm của hệ. Vì nên khác cả và (trung điểm của hai điểm phân biệt không trùng với điểm đầu mút nào). Như vậy ta thu được một nghiệm mới .
Bây giờ và lại là hai nghiệm phân biệt của hệ. Áp dụng câu a) một lần nữa cho và , ta được trung điểm
cũng là một nghiệm, và khác , khác .
Tiếp tục quá trình này: cứ mỗi bước lấy trung điểm của với nghiệm vừa tìm được để thu được nghiệm mới . Khi đó mỗi điểm có dạng
và vì nên các giá trị đôi một khác nhau kéo theo các điểm đôi một phân biệt. Quá trình này không bao giờ dừng, nên ta thu được vô số nghiệm phân biệt.
Vậy nếu hệ phương trình bậc nhất ba ẩn có hai nghiệm phân biệt thì nó có vô số nghiệm (đpcm).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.