Chuyên đề học tập Toán 10

Giải Bài 1.1 trang 14 Chuyên đề Toán 10

Bài 2. Ứng dụng của hệ phương trình bậc nhất ba ẩn   Đã kiểm chéo

Đề bài

Hệ nào dưới đây là hệ phương trình bậc nhất ba ẩn? Kiểm tra xem bộ ba số (2;0;−1)(2; 0; -1) có phải là nghiệm của hệ phương trình bậc nhất ba ẩn đó không.

a) {x−2z=42x+y−z=5−3x+2y=−6;\begin{cases} x - 2z = 4 \\ 2x + y - z = 5 \\ -3x + 2y = -6; \end{cases}
b) {x−2y+3z=72x−y2+z=2x+2y=−1.\begin{cases} x - 2y + 3z = 7 \\ 2x - y^2 + z = 2 \\ x + 2y = -1. \end{cases}

Lời giải

a) Xét hệ
{x−2z=42x+y−z=5−3x+2y=−6\begin{cases} x - 2z = 4 \\ 2x + y - z = 5 \\ -3x + 2y = -6 \end{cases}

Mỗi phương trình của hệ đều là phương trình bậc nhất ba ẩn x, y, zx,\,y,\,z (các ẩn đều có số mũ bằng 11, không có tích hay lũy thừa của ẩn). Do đó đây là hệ phương trình bậc nhất ba ẩn.

Thay bộ ba số (2; 0; −1)(2;\,0;\,-1), tức x=2, y=0, z=−1x = 2,\ y = 0,\ z = -1, vào từng phương trình:

- Phương trình thứ nhất: x−2z=2−2⋅(−1)=2+2=4x - 2z = 2 - 2\cdot(-1) = 2 + 2 = 4 (đúng).
- Phương trình thứ hai: 2x+y−z=2⋅2+0−(−1)=4+1=52x + y - z = 2\cdot 2 + 0 - (-1) = 4 + 1 = 5 (đúng).
- Phương trình thứ ba: −3x+2y=−3⋅2+2⋅0=−6-3x + 2y = -3\cdot 2 + 2\cdot 0 = -6 (đúng).

Cả ba phương trình đều được thỏa mãn nên bộ ba số (2; 0; −1)(2;\,0;\,-1) là nghiệm của hệ phương trình ở câu a).

b) Xét hệ
{x−2y+3z=72x−y2+z=2x+2y=−1\begin{cases} x - 2y + 3z = 7 \\ 2x - y^2 + z = 2 \\ x + 2y = -1 \end{cases}

Trong phương trình thứ hai có hạng tử −y2-y^2 chứa ẩn yy với số mũ bằng 22, nên phương trình này không phải là phương trình bậc nhất ba ẩn. Vì vậy hệ ở câu

b) không phải là hệ phương trình bậc nhất ba ẩn (nên không xét nghiệm (2;0;−1)(2;0;-1) đối với hệ này).

Kết luận: Chỉ có hệ ở câu a) là hệ phương trình bậc nhất ba ẩn, và bộ ba số (2; 0; −1)(2;\,0;\,-1) là nghiệm của hệ đó.

Đáp số

a) Là hệ phương trình bậc nhất ba ẩn; (2;0;−1)(2;0;-1) là nghiệm của hệb) Không phải hệ phương trình bậc nhất ba ẩn (do có hạng tử y2y^2)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.