Chuyên đề học tập Tin học 12

Giải Hoạt động 2 trang 87 Chuyên đề Tin học 12

Bài 13. Kiểm định giả thuyết thống kê   Đã kiểm chéo

Đề bài

Khối lượng của trẻ 36 tháng tuổi là đại lượng ngẫu nhiên phân phối chuẩn. Do các điều kiện khác nhau ở hai thành phố A và B, người ta muốn so sánh khối lượng trung bình của trẻ 36 tháng tuổi ở hai thành phố này. Gọi μ1,μ2\mu_1, \mu_2 là trọng lượng trung bình của trẻ độ tuổi này ở hai thành phố A và B. Em hãy chọn giả thuyết gốc và giả thuyết thay thế để kết luận về vấn đề trên trong trường hợp:

a) Chưa có số liệu về khối lượng của trẻ 36 tháng tuổi ở các thành phố A và B.

b) Có số liệu thu thập về khối lượng của các trẻ độ tuổi này của 50 trẻ ở mỗi thành phố trên và tính được khối lượng trung bình của 50 trẻ ở thành phố A là 14.2 kg, 50 trẻ ở thành phố B là 14.5 kg.

Lời giải

Gọi μ1, μ2\mu_1,\ \mu_2 lần lượt là khối lượng trung bình của trẻ 36 tháng tuổi ở thành phố A và thành phố B.

Việc "so sánh khối lượng trung bình ở hai thành phố" chính là xét xem μ1\mu_1 và μ2\mu_2 có bằng nhau hay không. Theo cách đặt giả thuyết của SGK: giả thuyết gốc (giả thuyết không) H0H_0 luôn là mệnh đề "không có sự khác biệt", tức là μ1=μ2\mu_1=\mu_2; còn giả thuyết thay thế H1H_1 phản ánh điều ta nghi ngờ/muốn kết luận, và chiều của H1H_1 được chọn theo thông tin (số liệu) hiện có.

a) Chưa có số liệu về khối lượng của trẻ ở A và B.

Khi chưa có bất kỳ số liệu nào, ta không có cơ sở để nghiêng về phía thành phố nào có khối lượng trung bình lớn hơn. Ta chỉ muốn biết hai khối lượng trung bình có khác nhau hay không, nên chọn giả thuyết thay thế hai phía:
H0: μ1=μ2(khối lượng trung bình ở A và B như nhau)H_0:\ \mu_1=\mu_2 \qquad \text{(khối lượng trung bình ở A và B như nhau)}
H1: μ1≠μ2(khối lượng trung bình ở A và B khác nhau).H_1:\ \mu_1\neq\mu_2 \qquad \text{(khối lượng trung bình ở A và B khác nhau).}

b) Đã có số liệu: xˉA=14,2\bar{x}_A=14{,}2 kg (50 trẻ ở A), xˉB=14,5\bar{x}_B=14{,}5 kg (50 trẻ ở B).

Từ mẫu ta thấy khối lượng trung bình quan sát được ở thành phố A nhỏ hơn ở thành phố B (14,2<14,514{,}2<14{,}5). Số liệu này gợi ý rằng khối lượng trung bình thực sự của trẻ ở A có thể nhỏ hơn ở B. Vì vậy ta chọn giả thuyết thay thế một phía theo đúng chiều mà số liệu gợi ý:
H0: μ1=μ2(khối lượng trung bình ở A và B như nhau)H_0:\ \mu_1=\mu_2 \qquad \text{(khối lượng trung bình ở A và B như nhau)}
H1: μ1<μ2(khối lượng trung bình của trẻ ở A nhỏ hơn ở B).H_1:\ \mu_1<\mu_2 \qquad \text{(khối lượng trung bình của trẻ ở A nhỏ hơn ở B).}

*Kiểm tra lại:* Ở cả hai ý, H0H_0 đều là mệnh đề đẳng thức "μ1=μ2\mu_1=\mu_2" (đúng quy ước giả thuyết gốc). Ý a) chưa có dữ liệu nên dùng đối thuyết hai phía μ1≠μ2\mu_1\neq\mu_2; ý

b) có dữ liệu chỉ rõ chiều xˉA<xˉB\bar{x}_A<\bar{x}_B nên dùng đối thuyết một phía μ1<μ2\mu_1<\mu_2 — phù hợp với cách chọn giả thuyết trong SGK.

Đáp số

H0:μ1=μ2H_0:\mu_1=\mu_2; H1:μ1≠μ2H_1:\mu_1\neq\mu_2 (kiểm định hai phía)H0:μ1=μ2H_0:\mu_1=\mu_2; H1:μ1<μ2H_1:\mu_1<\mu_2 (kiểm định một phía)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.