Giải Luyện tập 1 trang 77 Chuyên đề Tin học 12

Lời giải

Phân tích yêu cầu

Trong bảng khai báo biến của PivotTable, ô 4 (vùng Values) là nơi đặt biến cần *tổng hợp* theo các chiều ở vùng Rows/Columns. Các hàm tổng hợp số học như Average (trung bình cộng), Sum, Max, Min… chỉ có ý nghĩa với biến định lượng (dữ liệu dạng số).

Biến định tính (giới tính, xếp loại, tổ, nơi ở…) nhận giá trị là các nhãn/chữ, không phải số. Do đó phép trung bình cộng

$$\bar{x}=\frac{x_1+x_2+\dots+x_n}{n}$$

không có ý nghĩa đối với biến định tính — không thể cộng rồi chia các nhãn chữ.

Trả lời câu hỏi

- *Có nên chọn không?* → Không nên. Đưa biến định tính vào ô Values rồi chọn hàm Average là không hợp lí về mặt thống kê, vì không tồn tại khái niệm "trung bình" của các giá trị không phải số.

- *Nếu thực hiện thì Excel xử lí thế nào?* → Khi kéo một biến định tính vào Values, Excel mặc định chọn hàm Count (đếm số phần tử), vì dữ liệu chữ không cộng/lấy trung bình được. Thao tác kéo thả vẫn được chấp nhận và trong hộp Value Field Settings vẫn liệt kê hàm Average để chọn.

- *Nếu cố tình chuyển sang Average thì kết quả là gì?* → Excel vẫn nhận lệnh, nhưng vì không tìm được giá trị số nào để tính (số lượng giá trị số bằng $0$, nên $\bar{x}=\dfrac{0}{0}$ không xác định), các ô kết quả trong PivotTable sẽ để trống — không hiển thị con số trung bình nào.

Kết luận: Hàm Average chỉ dùng cho biến định lượng. Với biến định tính thì phép trung bình vô nghĩa và PivotTable trả về ô trống. Nếu muốn tổng hợp biến định tính, chỉ nên dùng hàm Count để đếm tần số.

Đáp số