Giải Luyện tập và vận dụng 2 trang 62 Chuyên đề Sinh học 12

Lời giải

Ví dụ: Hệ sinh thái nhân văn ruộng bậc thang ở vùng núi Tây Bắc (như Mù Cang Chải, Sa Pa) của đồng bào các dân tộc thiểu số.

Đây là một hệ sinh thái nhân văn điển hình vì nó là kết quả của sự tương tác lâu đời giữa hệ thống tự nhiên (đất dốc, nguồn nước từ rừng đầu nguồn, khí hậu, cây lúa) và hệ thống xã hội (tri thức bản địa, tập quán canh tác, tổ chức cộng đồng, văn hóa của con người).

Phân tích các giá trị mà hệ sinh thái nhân văn này mang lại:

a) Giá trị kinh tế
- Cung cấp lương thực (lúa gạo) nuôi sống cộng đồng dân cư địa phương, đảm bảo an ninh lương thực.
- Tạo cảnh quan độc đáo, trở thành tài nguyên du lịch, mang lại nguồn thu nhập từ dịch vụ, góp phần xóa đói giảm nghèo và nâng cao đời sống người dân.

b) Giá trị sinh thái – môi trường
- Hệ thống ruộng bậc thang giúp giữ nước, giữ đất, chống xói mòn và sạt lở trên địa hình dốc, điều hòa dòng chảy.
- Duy trì đa dạng sinh học (các giống lúa địa phương, sinh vật trong ruộng nước) và góp phần điều hòa vi khí hậu khu vực.

c) Giá trị văn hóa – xã hội
- Bảo tồn tri thức bản địa và kinh nghiệm canh tác được truyền qua nhiều thế hệ.
- Gắn kết cộng đồng thông qua các hoạt động canh tác, lễ hội, phong tục; lưu giữ bản sắc văn hóa dân tộc.

d) Đóng góp cho phát triển bền vững
- Bền vững về kinh tế: sinh kế ổn định, kết hợp sản xuất nông nghiệp với du lịch sinh thái.
- Bền vững về môi trường: khai thác tài nguyên (đất, nước) một cách hợp lí, duy trì khả năng tự phục hồi của hệ sinh thái, không làm cạn kiệt tài nguyên.
- Bền vững về xã hội: bảo tồn văn hóa, tăng cường gắn kết cộng đồng, bảo đảm công bằng và chất lượng cuộc sống cho các thế hệ hiện tại và tương lai.

→ Như vậy, hệ sinh thái nhân văn ruộng bậc thang thể hiện rõ sự hài hòa giữa con người và tự nhiên, mang lại đồng thời các giá trị kinh tế, sinh thái và văn hóa – xã hội, là mô hình minh họa cho sự phát triển bền vững.

Đáp số