Giải Dừng lại và suy ngẫm 2 trang 62 Chuyên đề Sinh học 12

Lời giải

Khái niệm nền tảng: Sinh thái nhân văn (human ecology) là khoa học nghiên cứu mối quan hệ tương tác qua lại giữa con người (hệ xã hội) với môi trường tự nhiên (hệ sinh thái), trong đó con người vừa là một thành phần của hệ sinh thái, vừa tác động và chịu tác động trở lại từ môi trường. Trên cơ sở đó, sinh thái nhân văn mang lại nhiều lợi ích cho con người và cho sự phát triển bền vững:

a) Giúp hiểu đúng và hài hòa mối quan hệ giữa con người với tự nhiên

Sinh thái nhân văn cung cấp cách nhìn con người là một bộ phận của tự nhiên chứ không đứng ngoài hay đứng trên tự nhiên. Nhờ đó, con người nhận thức được rằng mọi hoạt động khai thác, sản xuất đều có giới hạn và phải nằm trong khả năng chịu đựng của hệ sinh thái, từ đó điều chỉnh hành vi để chung sống hài hòa với môi trường.

b) Cơ sở khoa học để khai thác, sử dụng hợp lí tài nguyên thiên nhiên

Sinh thái nhân văn giúp con người khai thác tài nguyên (đất, nước, rừng, khoáng sản, đa dạng sinh học…) một cách hợp lí, tiết kiệm và có kế hoạch; vừa đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội hiện tại, vừa duy trì được nguồn tài nguyên và khả năng tái tạo của hệ sinh thái cho các thế hệ mai sau.

c) Góp phần bảo vệ môi trường và duy trì cân bằng sinh thái

Hiểu biết về sinh thái nhân văn giúp con người dự báo và hạn chế các tác động tiêu cực (ô nhiễm, suy thoái đất, mất rừng, suy giảm đa dạng sinh học, biến đổi khí hậu…), chủ động bảo vệ môi trường sống, giữ cân bằng và ổn định cho các hệ sinh thái tự nhiên.

d) Nâng cao chất lượng cuộc sống và sức khỏe con người

Môi trường sống trong lành, tài nguyên được bảo vệ và an ninh lương thực, an ninh sinh thái được bảo đảm sẽ trực tiếp nâng cao sức khỏe, chất lượng cuộc sống và sự an toàn của cộng đồng.

e) Nền tảng cho phát triển bền vững

Sinh thái nhân văn giúp con người giải quyết hài hòa đồng thời ba mục tiêu của phát triển bền vững: phát triển kinh tế – bảo đảm công bằng, tiến bộ xã hội – bảo vệ môi trường. Nhờ đó vừa đáp ứng được nhu cầu của thế hệ hiện tại mà không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai — đó chính là bản chất của phát triển bền vững.

Đáp số