Giải Câu hỏi 2 trang 60 Chuyên đề Sinh học 12

Lời giải

## Ví dụ về các hoạt động của con người làm hài hoà mối quan hệ giữa hệ thống tự nhiên và hệ thống xã hội

Để phát triển bền vững, con người cần điều chỉnh hoạt động của hệ thống xã hội sao cho không khai thác quá mức hay phá vỡ cân bằng của hệ thống tự nhiên. Mỗi hoạt động dưới đây đều đồng thời mang lại lợi ích cho cả hai hệ thống:

a) Phát triển nông nghiệp sinh thái – mô hình VAC (Vườn – Ao – Chuồng)

Mô hình VAC tận dụng chu trình vật chất khép kín: chất thải từ chuồng trại làm phân bón cho vườn và thức ăn cho ao cá; sản phẩm từ vườn, ao lại quay lại nuôi vật nuôi.
- *Hệ xã hội:* bảo đảm năng suất, thu nhập cho gia đình.
- *Hệ tự nhiên:* giảm chất thải, tiết kiệm tài nguyên, hạn chế ô nhiễm.

b) Thành lập và quản lí các vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên

Ví dụ: Vườn quốc gia Cúc Phương, Cát Tiên, Phong Nha – Kẻ Bàng.
- *Hệ tự nhiên:* bảo vệ đa dạng sinh học, phục hồi hệ sinh thái.
- *Hệ xã hội:* phát triển du lịch sinh thái, tạo sinh kế cho cộng đồng và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường.

c) Sử dụng năng lượng tái tạo (điện mặt trời, điện gió)

Chuyển dần từ nhiên liệu hoá thạch sang năng lượng sạch.
- *Hệ tự nhiên:* giảm phát thải khí $\text{CO}_2$, hạn chế biến đổi khí hậu và ô nhiễm không khí.
- *Hệ xã hội:* vẫn đáp ứng đủ nhu cầu năng lượng cho sản xuất và sinh hoạt.

d) Trồng rừng phòng hộ, phục hồi rừng đầu nguồn

- *Hệ tự nhiên:* giữ đất, điều tiết nguồn nước, giảm lũ lụt và hạn hán.
- *Hệ xã hội:* cung cấp lâm sản, bảo đảm nước tưới tiêu và sinh hoạt cho cộng đồng.

e) Áp dụng sản xuất sạch hơn và xử lí chất thải công nghiệp

Các khu công nghiệp xây dựng hệ thống xử lí nước thải, khí thải đạt chuẩn trước khi xả ra môi trường.
- *Hệ tự nhiên:* duy trì chất lượng môi trường sống của các hệ sinh thái.
- *Hệ xã hội:* vẫn bảo đảm phát triển công nghiệp và tăng trưởng kinh tế.

f) Phát triển nông nghiệp hữu cơ

Thay thế dần thuốc trừ sâu và phân bón hoá học bằng phân compost, thuốc bảo vệ thực vật sinh học.
- *Hệ tự nhiên:* bảo vệ độ phì nhiêu của đất, đa dạng sinh vật đất và nguồn nước ngầm.
- *Hệ xã hội:* tạo nông sản an toàn, nâng cao sức khoẻ cộng đồng và giá trị kinh tế.

→ Điểm chung của các hoạt động trên là con người điều chỉnh hành vi của hệ thống xã hội cho phù hợp với quy luật và khả năng chịu tải của hệ thống tự nhiên, nhờ đó hai hệ thống cùng tồn tại hài hoà, hướng tới phát triển bền vững.

Đáp số