Chuyên đề học tập Sinh học 11

Giải Luyện tập và vận dụng 2 trang 44 Chuyên đề Sinh học 11

Vệ sinh an toàn thực phẩm   Đã kiểm chéo

Đề bài

Em hãy kể tên các tác nhân hay gặp gây mất vệ sinh an toàn thực phẩm tại gia đình. Đề xuất phương án giúp loại bỏ các tác nhân đó.

Lời giải

Vệ sinh an toàn thực phẩm — Luyện tập và vận dụng 2 (trang 45)

Tại gia đình, có nhiều tác nhân hay gặp gây mất vệ sinh an toàn thực phẩm. Có thể phân thành ba nhóm chính như sau:

a) Tác nhân sinh học

- Vi khuẩn gây bệnh và độc tố của chúng: *Salmonella*, *E. coli*, *Staphylococcus aureus*, *Clostridium botulinum*… thường có trong thịt, cá, trứng, sữa để lâu, thức ăn ôi thiu.
- Virus: virus viêm gan A, Rotavirus… lây qua thực phẩm, nguồn nước bẩn.
- Nấm mốc và độc tố nấm mốc (ví dụ aflatoxin): có trong gạo, ngô, lạc (đậu phộng) bị ẩm mốc.
- Kí sinh trùng: giun, sán, trứng giun sán có trong rau sống, thịt, cá chưa nấu chín.

→ *Phương án loại bỏ:* Rửa tay, rửa thực phẩm và dụng cụ chế biến sạch sẽ; ăn chín, uống sôi; không dùng thực phẩm ôi thiu, mốc hỏng; bảo quản thức ăn trong tủ lạnh, che đậy tránh ruồi nhặng; nấu lại thức ăn thừa trước khi ăn; tách riêng thực phẩm sống và chín.

b) Tác nhân hóa học

- Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, thuốc kích thích tăng trưởng còn trên rau, củ, quả.
- Hóa chất bảo quản, phẩm màu, phụ gia không được phép hoặc dùng quá liều.
- Kim loại nặng, hóa chất độc nhiễm vào thực phẩm từ nguồn nước, đất ô nhiễm hoặc dụng cụ chứa đựng không an toàn.

→ *Phương án loại bỏ:* Rửa kĩ, ngâm nước muối loãng và gọt vỏ rau củ quả; chọn mua thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, đạt tiêu chuẩn an toàn; không dùng phụ gia, phẩm màu ngoài danh mục cho phép; dùng dụng cụ chứa đựng, chế biến bằng vật liệu an toàn.

c) Tác nhân vật lí

- Tạp chất, dị vật lẫn vào thực phẩm: đất cát, sạn, mảnh kim loại, thủy tinh, tóc, côn trùng…

→ *Phương án loại bỏ:* Sơ chế, nhặt, rửa và lọc kĩ thực phẩm; giữ gìn khu vực bếp và dụng cụ sạch sẽ; che đậy, bảo quản thực phẩm cẩn thận để tránh lẫn dị vật.

Kết luận: Để bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm tại gia đình, cần thực hiện nguyên tắc chung: chọn thực phẩm an toàn, có nguồn gốc rõ ràng; giữ vệ sinh trong chế biến (ăn chín, uống sôi, rửa sạch tay và dụng cụ); bảo quản đúng cách (che đậy, dùng tủ lạnh, không để thức ăn ôi thiu).

Đáp số

Tác nhân sinh học (vi khuẩn, virus, nấm mốc, kí sinh trùng) → ăn chín uống sôi, rửa sạch, bảo quản lạnhTác nhân hóa học (thuốc bảo vệ thực vật, phụ gia, hóa chất độc) → rửa kĩ, chọn nguồn gốc rõ ràng, không dùng phụ gia cấmTác nhân vật lí (đất cát, dị vật, côn trùng) → sơ chế lọc kĩ, che đậy, giữ vệ sinh bếp

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.