Chuyên đề học tập Sinh học 11

Giải Mở đầu trang 40 Chuyên đề Sinh học 11

Bài 9. Khái quát về vệ sinh an toàn thực phẩm   Đã kiểm chéo

Đề bài

Các loại thực phẩm trong những hình trên có đảm bảo an toàn hay không? Vì sao?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 40 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Gồm 6 ảnh về thực phẩm và hoạt động chế biến: (1) các miếng thịt cá tươi sống để trên khay có ruồi đậu vào; (2) một ổ bánh mì đã bị mốc, bề mặt phủ mảng mốc xanh; (3) một đĩa món trộn (nộm/gỏi) nhiều nguyên liệu và màu sắc; (4) một chảo dầu đang chiên, dầu sẫm màu; (5) một người làm cá (mổ cá) ngay trên nền đất/sàn bẩn, bên cạnh có xô nhựa đựng nước; (6) cảnh nấu nướng, chiên rán thức ăn ngoài đường phố trên bếp đặt sát mặt đất.

Lời giải

Nhận định chung: Hầu hết các loại thực phẩm và cách chế biến trong các hình trên đều KHÔNG đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, vì chúng tạo điều kiện cho vi sinh vật, độc tố và tác nhân gây hại xâm nhập, phát triển trong thực phẩm. Cụ thể từng hình:

a) Hình 1 – Thịt, cá tươi sống để trên khay có ruồi đậu: Không an toàn. Thực phẩm sống để lộ thiên là môi trường giàu dinh dưỡng, ruồi nhặng mang theo vi sinh vật gây bệnh (vi khuẩn *Salmonella*, *E. coli*…) và trứng giun sán bám vào, làm thực phẩm nhiễm khuẩn, dễ ôi thiu và gây ngộ độc, bệnh đường tiêu hóa.

b) Hình 2 – Ổ bánh mì bị mốc, phủ mảng mốc xanh: Không an toàn. Bánh đã bị nấm mốc phát triển; nhiều loài nấm mốc tiết ra độc tố (ví dụ aflatoxin) rất độc, không bị phá hủy hoàn toàn khi đun nấu và có thể gây ngộ độc, tổn thương gan, nguy cơ ung thư. Thực phẩm đã mốc phải bỏ đi, không được ăn.

c) Hình 3 – Đĩa nộm/gỏi nhiều nguyên liệu: Có thể an toàn hoặc không, tùy điều kiện chế biến. Món trộn/gỏi thường gồm nguyên liệu sống hoặc tái, không qua gia nhiệt diệt khuẩn; nếu nguyên liệu không tươi sạch, dụng cụ và tay người chế biến không hợp vệ sinh thì rất dễ nhiễm vi sinh vật và gây ngộ độc. Chỉ an toàn khi nguyên liệu tươi, rửa sạch, chế biến hợp vệ sinh và dùng ngay.

d) Hình 4 – Chảo dầu chiên dầu sẫm màu: Không an toàn. Dầu đã sẫm màu là dầu được chiên đi chiên lại nhiều lần ở nhiệt độ cao, sinh ra các chất oxi hóa và chất độc hại (aldehyde, chất gây ung thư…), làm thực phẩm chiên trong đó mất an toàn.

e) Hình 5 – Mổ cá ngay trên nền đất/sàn bẩn: Không an toàn. Sơ chế thực phẩm trực tiếp trên nền đất bẩn khiến thực phẩm nhiễm đất cát, vi khuẩn, trứng giun sán và tạp chất; nước trong xô nếu không sạch càng làm lây nhiễm vi sinh vật gây bệnh.

g) Hình 6 – Nấu nướng, chiên rán ngoài đường phố, bếp sát mặt đất: Không an toàn. Thức ăn đường phố chế biến ngay cạnh mặt đất, gần nguồn bụi, khói, rác và ruồi nhặng; điều kiện vệ sinh kém nên thực phẩm dễ nhiễm bụi bẩn và vi sinh vật gây bệnh.

Kết luận: Các hình trên cho thấy thực phẩm không đảm bảo an toàn do: thực phẩm đã hỏng/mốc, chế biến với dầu không đạt chuẩn, và nhất là điều kiện vệ sinh kém (côn trùng, bụi bẩn, nền đất bẩn, nguồn nước và dụng cụ không sạch) → tạo điều kiện cho vi sinh vật, độc tố, trứng giun sán xâm nhập, gây ngộ độc và bệnh cho người sử dụng.

Đáp số

Hầu hết thực phẩm trong các hình KHÔNG đảm bảo an toàn, vì điều kiện bảo quản và chế biến mất vệ sinh (côn trùng, mốc, dầu chiên lại, nền đất bẩn, bụi đường phố) tạo điều kiện cho vi sinh vật và độc tố gây hại xâm nhập.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.