Chuyên đề học tập Sinh học 11

Giải Luyện tập và vận dụng 1 trang 35 Chuyên đề Sinh học 11

Bài 7. Phòng, chống bệnh truyền nhiễm ở người   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tại sao các bệnh do vi sinh vật gây ra dễ phát triển thành dịch và việc ngăn chặn các bệnh này thường gặp nhiều khó khăn?

Lời giải

a) Các bệnh do vi sinh vật gây ra dễ phát triển thành dịch vì:

- Vi sinh vật (vi khuẩn, virus, nấm, nguyên sinh vật...) có kích thước rất nhỏ, không nhìn thấy bằng mắt thường nên khó phát hiện và kiểm soát sự có mặt, lây lan của chúng.

- Chúng sinh sản rất nhanh, số lượng tăng theo cấp số nhân trong thời gian ngắn, đồng thời có khả năng phát tán rộng trong cộng đồng.

- Phương thức lây truyền đa dạng: qua đường hô hấp (không khí, giọt bắn), đường tiêu hóa (thức ăn, nước uống), đường máu, đường tiếp xúc, qua vật trung gian truyền bệnh (muỗi, chuột, ruồi...). Một người bệnh có thể lây cho rất nhiều người trong thời gian ngắn.

- Nhiều bệnh có thời gian ủ bệnh dài, người mang mầm bệnh chưa biểu hiện triệu chứng nhưng vẫn có khả năng lây cho người khác, nên mầm bệnh được phát tán âm thầm trước khi được phát hiện.

- Mật độ dân cư đông, sự giao lưu, đi lại nhiều giữa các vùng, các quốc gia tạo điều kiện thuận lợi cho mầm bệnh lan nhanh trên diện rộng.

b) Việc ngăn chặn các bệnh này thường gặp nhiều khó khăn vì:

- Vi sinh vật có khả năng biến đổi (đột biến) nhanh, tạo ra các chủng mới, làm cho vaccine và thuốc điều trị cũ có thể không còn hiệu quả; nhiều vi khuẩn phát sinh tính kháng thuốc kháng sinh.

- Với nhiều bệnh mới nổi, chưa có vaccine phòng bệnh hoặc chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.

- Mầm bệnh tồn tại ở nhiều nguồn và ổ chứa khác nhau (người bệnh, người lành mang trùng, động vật, môi trường) nên khó loại bỏ triệt để.

- Người mang mầm bệnh không triệu chứng khó phát hiện, khiến việc cách ly, khoanh vùng dập dịch gặp trở ngại.

- Việc phòng chống đòi hỏi ý thức và sự phối hợp của cả cộng đồng (vệ sinh, tiêm chủng, cách ly...); nếu một bộ phận không tuân thủ thì dịch vẫn có thể bùng phát trở lại.

Đáp số

Vì vi sinh vật nhỏ, sinh sản nhanh, phát tán rộng, lây qua nhiều đường và có thời gian ủ bệnh → dễ thành dịchVì chúng biến đổi nhanh, kháng thuốc, nhiều bệnh chưa có vaccine/thuốc đặc hiệu, ổ chứa đa dạng, khó phát hiện người mang trùng và cần cả cộng đồng phối hợp → khó ngăn chặn

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.