Giải Bài 1 trang 70 Chuyên đề Ngữ văn 12
Đề bài
Khi tìm hiểu dấu ấn phong cách sáng tác của một trường phái văn học trong những tác phẩm cụ thể, người nghiên cứu phải đáp ứng được những yêu cầu cơ bản nào?
Gợi ý trả lời
Yêu cầu cơ bản đối với người nghiên cứu khi tìm hiểu dấu ấn phong cách sáng tác của một trường phái văn học trong những tác phẩm cụ thể
Để việc tìm hiểu có cơ sở khoa học và thuyết phục, người nghiên cứu cần đáp ứng được những yêu cầu cơ bản sau:
a) Nắm vững đặc trưng (nguyên tắc tư tưởng – nghệ thuật) của trường phái văn học
Trước hết phải có hiểu biết hệ thống về trường phái: hoàn cảnh ra đời, quan niệm thẩm mĩ, nguyên tắc sáng tác, đề tài – cảm hứng chủ đạo và những thủ pháp nghệ thuật đặc thù. Đây là "hệ quy chiếu" để nhận ra đâu là dấu ấn của trường phái trong tác phẩm, tránh quy kết tùy tiện.
b) Hiểu rõ tác giả và tác phẩm được chọn khảo sát
Người nghiên cứu phải đọc kĩ văn bản, nắm được nội dung, hình thức nghệ thuật của tác phẩm cũng như vị trí của nhà văn trong trường phái; từ đó xác định tác phẩm tiêu biểu, phù hợp để làm đối tượng phân tích.
c) Phát hiện và phân tích được những dấu ấn phong cách cụ thể, có dẫn chứng
Phải chỉ ra các biểu hiện của phong cách trường phái ngay trên văn bản (ở đề tài, hình tượng, ngôn ngữ, giọng điệu, thủ pháp…); mỗi nhận định đều phải gắn với dẫn chứng xác đáng được trích dẫn, phân tích từ chính tác phẩm, không nói chung chung.
d) Đánh giá khách quan mức độ thể hiện và nét sáng tạo riêng
Trên cơ sở phân tích, cần nhận xét tác phẩm thể hiện dấu ấn trường phái đậm nhạt ra sao, đồng thời thấy được phần kế thừa và phần sáng tạo, đóng góp riêng của nhà văn. Việc đánh giá phải khách quan, có lí lẽ và bằng chứng.
e) Trình bày khoa học, lập luận chặt chẽ, thái độ trung thực
Kết quả tìm hiểu phải được trình bày mạch lạc, luận điểm – lí lẽ – dẫn chứng gắn kết; tôn trọng sự thật khách quan của văn bản và trung thực trong trích dẫn, tiếp thu tài liệu tham khảo.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.