Chuyên đề học tập Ngữ văn 11

Giải Bài 7 trang 49 Chuyên đề Ngữ văn 11

Chuyên đề 2. Tìm hiểu ngôn ngữ trong đời sống xã hội hiện đại   Gợi ý trả lời

Đề bài

Thảo luận về một vấn đề ngôn ngữ có liên quan đến nội dung đã học ở Phần 2, Chuyên đề 2.

Gợi ý trả lời

## Thảo luận về một vấn đề ngôn ngữ trong đời sống xã hội hiện đại

Vấn đề lựa chọn: *Hiện tượng sử dụng tiếng lóng và "ngôn ngữ mạng" của giới trẻ hiện nay — nên nhìn nhận và ứng xử như thế nào?*

Đây là một vấn đề gắn trực tiếp với nội dung Phần 2, Chuyên đề 2 (những yếu tố mới của ngôn ngữ trong đời sống xã hội hiện đại: từ ngữ mới, tiếng lóng, ngôn ngữ trên mạng xã hội, hiện tượng vay mượn và biến đổi ngôn ngữ).

### a) Nêu vấn đề và lí do thảo luận
Trong môi trường mạng xã hội, tin nhắn, game…, giới trẻ tạo ra và dùng rất nhiều cách nói mới: viết tắt (*ko, k, bít, ko bít*), tiếng lóng (*trẻ trâu, gấu, thả thính, u là trời*), xen tiếng nước ngoài (*oke, real, flex, ship*), kí hiệu – biểu tượng cảm xúc. Hiện tượng này lan nhanh, trở thành thói quen giao tiếp, nên cần được thảo luận để có thái độ đúng: nên chấp nhận đến đâu và giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt như thế nào.

###

b) Các ý kiến khác nhau (những góc nhìn trong thảo luận)
- Ý kiến 1 – Ủng hộ: Đây là sản phẩm tự nhiên của ngôn ngữ, phản ánh sự sáng tạo, năng động của người trẻ; giúp giao tiếp nhanh, tạo sự gần gũi, thể hiện dấu ấn thế hệ. Ngôn ngữ vốn luôn vận động, bổ sung từ mới theo đời sống.
- Ý kiến 2 – Phản đối: Lạm dụng tiếng lóng, viết tắt, chêm tiếng nước ngoài làm ngôn ngữ lệch chuẩn, khó hiểu, thiếu trong sáng; dùng quen trong giao tiếp đời thường dễ kéo theo lỗi khi viết văn bản trang trọng, bài thi, công việc; một số cách nói còn thô tục, lệch chuẩn văn hóa.

###

c) Phân tích, lí giải
- Về bản chất, ngôn ngữ luôn biến đổi: nhiều từ ngữ mới ra đời để gọi tên hiện tượng mới của đời sống (vd: *selfie, livestream, chốt đơn*). Đây là quy luật phát triển, không thể và không nên ngăn cấm tuyệt đối.
- Tuy nhiên cần phân biệt phạm vi sử dụng (tính phù hợp hoàn cảnh giao tiếp): tiếng lóng, ngôn ngữ mạng phù hợp với giao tiếp thân mật, không nghi thức; không phù hợp trong văn bản hành chính, bài học, bài thi, giao tiếp trang trọng.
- Cần phân biệt sáng tạo tích cực (từ mới sinh động, giàu sức biểu cảm, được cộng đồng chấp nhận) với lạm dụng tiêu cực (viết sai chính tả cố ý, chêm tiếng nước ngoài tùy tiện, dùng từ thô tục).

###

d) Nêu quan điểm của bản thân (kết luận thảo luận)
Tôi cho rằng nên có thái độ dung hòa, có chọn lọc:
1. Tôn trọng tính sáng tạo, năng động của ngôn ngữ giới trẻ; chấp nhận những từ mới thực sự làm giàu tiếng Việt.
2. Dùng đúng hoàn cảnh giao tiếp: tiếng lóng/ngôn ngữ mạng chỉ dùng trong môi trường thân mật; khi học tập, thi cử, giao tiếp chính thức phải dùng ngôn ngữ chuẩn mực.
3. Tránh lạm dụng, loại bỏ cách nói thô tục, cố tình viết sai chính tả; mỗi người tự rèn ý thức giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.

###

e) Rút ra ý nghĩa
Thảo luận cho thấy: ngôn ngữ trong đời sống xã hội hiện đại là một thực thể sống, vừa cần được tôn trọng khi phát triển, vừa cần được định hướng, giữ gìn. Người sử dụng ngôn ngữ — nhất là học sinh — cần có năng lực lựa chọn ngôn ngữ phù hợp với mục đích và hoàn cảnh giao tiếp.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.