Chuyên đề học tập Ngữ văn 10

Giải Câu hỏi trang 81 Chuyên đề Ngữ văn 10

Đọc văn bản: Chân trời không bao giờ cũ (Vương Trí Nhàn)   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: Bảo rằng về già, Hồ Dzếnh sống trong chờ đợi thì cũng không hẳn. Những gì tâm huyết đã mang cống hiến cho đời và ông sống khá thanh thản. May mà trong trường hợp này lịch sử đã công bằng. Mấy năm trước khi mất, chẳng những Hồ Dzếnh có tuyển tập mang tặng bạn bè mà ông còn có dịp chứng kiến Chân trời cũ được in lại ở mấy chỗ, trong sự tha thiết yêu chiều của bạn đọc, nhất là những bạn đã đọc văn Hồ Dzếnh từ lâu, mà không kiếm được sách. Thật là một sự ơn trả nghĩa đền xứng đáng.

Có gì đặc biệt trong cách tác giả ghi nhận giá trị tập truyện ngắn "Chân trời cũ"?

Gợi ý trả lời

Phân tích cách tác giả ghi nhận giá trị tập truyện ngắn "Chân trời cũ"

a) Ghi nhận giá trị qua "sự phán xử của thời gian" chứ không bằng lời khen trực tiếp:
Tác giả Vương Trí Nhàn không trực tiếp bình phẩm, ngợi ca tập truyện hay dở thế nào, mà khẳng định giá trị của nó thông qua số phận của tác phẩm trong dòng chảy thời gian: *"May mà trong trường hợp này lịch sử đã công bằng"*. Giá trị đích thực của "Chân trời cũ" được chính lịch sử và thời gian kiểm chứng, xác nhận — một cách ghi nhận khách quan, giàu sức thuyết phục.

b) Ghi nhận giá trị bằng những biểu hiện cụ thể, có thật của đời sống tác phẩm:
Tác giả dẫn ra các bằng chứng xác thực: tập truyện *"được in lại ở mấy chỗ"*, Hồ Dzếnh có *"tuyển tập mang tặng bạn bè"*. Giá trị không được nói suông mà hiện ra qua sức sống bền bỉ của tác phẩm, qua việc nó tiếp tục được tái bản và lưu truyền.

c) Ghi nhận giá trị qua tình cảm của bạn đọc — thước đo cao nhất của một tác phẩm văn học:
Điều đặc biệt là tác giả đo giá trị tác phẩm bằng *"sự tha thiết yêu chiều của bạn đọc"*, nhất là những người *"đã đọc văn Hồ Dzếnh từ lâu mà không kiếm được sách"*. Sự chờ đợi, yêu mến của công chúng qua nhiều năm chính là minh chứng sống động nhất cho sức hấp dẫn lâu bền của "Chân trời cũ".

d) Ghi nhận giá trị trong cái nhìn nhân văn, thấm đượm nghĩa tình:
Tác giả khép lại bằng nhận định *"Thật là một sự ơn trả nghĩa đền xứng đáng"*. Cách diễn đạt này cho thấy ông nhìn nhận giá trị tác phẩm gắn với công lao cống hiến của nhà văn: những gì Hồ Dzếnh dâng hiến cho đời được đền đáp xứng đáng. Giọng điệu trân trọng, ấm áp, chan chứa sự đồng cảm và lòng biết ơn đối với một đời văn.

Kết luận: Nét đặc biệt là tác giả không ghi nhận giá trị bằng lời khen chủ quan, trực tiếp mà thông qua sự kiểm chứng khách quan của thời gian, bằng những biểu hiện cụ thể (tái bản, lưu truyền) và bằng tình yêu bền bỉ của bạn đọc; đồng thời lồng vào đó một cái nhìn nhân văn, nghĩa tình, xem sự ghi nhận ấy như một sự "trả ơn đền nghĩa" xứng đáng cho người nghệ sĩ.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.