Chuyên đề học tập Hoá học 12

Giải Câu hỏi 7 trang 45 Chuyên đề Hoá học 12

Đồng phân của phức chất   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho phức chất: [Ni(NH3)6]2+[Ni(NH_3)_6]^{2+} và [PdCl2(NH3)4][PdCl_2(NH_3)_4].

a) Phức chất nào có đồng phân cis–, trans–?

b) Vẽ đồng phân cis–, trans– (nếu có) của mỗi phức chất.

Lời giải

Phân tích chung

Xét số phối tử quanh nguyên tử trung tâm (số phối trí):

- [Ni(NH3)6]2+[Ni(NH_3)_6]^{2+}: Ni có 6 phối tử NH3NH_3 → số phối trí 6, dạng bát diện, kiểu MA6MA_6 (cả 6 phối tử giống nhau).
- [PdCl2(NH3)4][PdCl_2(NH_3)_4]: Pd có 2+4=62 + 4 = 6 phối tử → số phối trí 6, dạng bát diện, kiểu MA4B2MA_4B_2 (4 phối tử NH3NH_3 và 2 phối tử ClCl).

Đồng phân cis–, trans– (đồng phân hình học) chỉ xuất hiện khi có thể sắp xếp các phối tử khác loại ở vị trí kề nhau (cis–, góc 90∘90^\circ) hoặc đối nhau (trans–, góc 180∘180^\circ).

a) Phức chất nào có đồng phân cis–, trans–?

- [Ni(NH3)6]2+[Ni(NH_3)_6]^{2+} (kiểu MA6MA_6): 6 vị trí trong bát diện đều do NH3NH_3 chiếm, các phối tử hoàn toàn giống nhau nên mọi cách sắp xếp đều như nhau → không có đồng phân cis–, trans–.
- [PdCl2(NH3)4][PdCl_2(NH_3)_4] (kiểu MA4B2MA_4B_2): hai phối tử ClCl có thể ở kề nhau hoặc đối nhau → có đồng phân cis– và trans–.

Kết luận: Chỉ [PdCl2(NH3)4][PdCl_2(NH_3)_4] có đồng phân cis–, trans–.

b) Vẽ đồng phân cis–, trans–

[Ni(NH3)6]2+[Ni(NH_3)_6]^{2+}: không có đồng phân hình học (chỉ một dạng duy nhất).

[PdCl2(NH3)4][PdCl_2(NH_3)_4]: Pd ở tâm bát diện, 6 phối tử ở 6 đỉnh (4 đỉnh trong mặt phẳng ngang, 1 đỉnh trên, 1 đỉnh dưới).

- Đồng phân trans–: hai ClCl ở hai đỉnh đối nhau (một trên, một dưới, góc ClCl–Pd–Cl=180∘Cl = 180^\circ); 4 phối tử NH3NH_3 nằm trong mặt phẳng ngang.

```
Cl
|
H3N ---- Pd ---- NH3
/ |
H3N NH3
|
Cl
```

- Đồng phân cis–: hai ClCl ở hai đỉnh kề nhau (góc ClCl–Pd–Cl=90∘Cl = 90^\circ); 4 phối tử NH3NH_3 chiếm 4 đỉnh còn lại.

```
Cl
|
Cl ----- Pd ---- NH3
/ |
H3N NH3
|
NH3
```

Như vậy [PdCl2(NH3)4][PdCl_2(NH_3)_4] tồn tại dưới hai dạng: cis–[PdCl2(NH3)4][PdCl_2(NH_3)_4] (hai ClCl kề nhau) và trans–[PdCl2(NH3)4][PdCl_2(NH_3)_4] (hai ClCl đối nhau).

Đáp số

Chỉ [PdCl2(NH3)4][PdCl_2(NH_3)_4] có đồng phân cis–, trans–; [Ni(NH3)6]2+[Ni(NH_3)_6]^{2+} không có[Ni(NH3)6]2+[Ni(NH_3)_6]^{2+}: 1 dạng duy nhất. [PdCl2(NH3)4][PdCl_2(NH_3)_4]: cis– (hai Cl kề nhau, góc 90∘90^\circ) và trans– (hai Cl đối nhau, góc 180∘180^\circ)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.