Giải Câu hỏi 1 trang 8 Chuyên đề Hoá học 11
Đề bài
Hãy tìm hiểu về một loại cây được trồng phổ biến ở địa phương em và cho biết:
a) Các giai đoạn phát triển của cây từ khi gieo hạt đến khi thu hoạch.
b) Nhu cầu về các loại phân bón cho từng giai đoạn phát triển của cây để đảm bảo năng suất cao.
Lời giải
Em chọn tìm hiểu về cây lúa nước (*Oryza sativa*) – cây lương thực được trồng phổ biến ở nhiều địa phương nước ta. Dưới góc độ hoá học, trọng tâm là nhu cầu ba nguyên tố dinh dưỡng đa lượng nitrogen (N), phosphorus (P), potassium (K) ứng với phân đạm, phân lân, phân kali ở từng giai đoạn.
a) Các giai đoạn phát triển của cây lúa từ khi gieo hạt đến khi thu hoạch
1. Nảy mầm (khoảng 1–7 ngày sau gieo): hạt hút nước, phôi hoạt động, rễ mầm và thân mầm nhú ra; cây sống nhờ chất dự trữ trong hạt.
2. Cây mạ (khoảng 7–25 ngày): cây có 3–5 lá thật, bộ rễ phát triển, bắt đầu hút dinh dưỡng từ đất.
3. Đẻ nhánh (khoảng 25–55 ngày): cây sinh thêm nhánh; giai đoạn quyết định số bông trên khóm, ảnh hưởng trực tiếp tới năng suất.
4. Làm đòng – phân hoá đòng (khoảng 55–70 ngày): hình thành đòng (bông lúa non) bên trong thân, lá đòng phát triển; rất nhạy cảm với dinh dưỡng.
5. Trổ bông – phơi màu (khoảng 70–85 ngày): bông thoát khỏi bẹ lá đòng, hoa nở, thụ phấn và bắt đầu tạo hạt.
6. Chín và thu hoạch (khoảng 85–105 ngày): hạt tích luỹ tinh bột, chín sữa → chín sáp → chín hoàn toàn; khi hạt vàng, cứng đều thì thu hoạch.
*(Số ngày chỉ mang tính tham khảo, thay đổi theo giống lúa và mùa vụ.)*
b) Nhu cầu các loại phân bón cho từng giai đoạn
Bón lót (trước khi gieo/cấy): chủ yếu bón phân lân như superphosphate hoặc lân nung chảy, kết hợp phân hữu cơ. Lân khó tan, cần bón sớm để kịp cung cấp P giúp bộ rễ non phát triển khoẻ.
Giai đoạn cây mạ – đẻ nhánh (bón thúc lần 1): bón nhiều phân đạm như urea hoặc ammonium sulfate , kết hợp phần lân còn lại. Đây là lúc cây cần đạm nhiều nhất để phát triển thân lá và đẻ nhánh tập trung, tăng số dảnh hữu hiệu.
Giai đoạn đón đòng – làm đòng (bón thúc lần 2, trước trổ 15–20 ngày): giảm đạm xuống mức vừa phải, tăng mạnh phân kali như hoặc . Đạm giúp bông dài, nhiều hạt; kali thúc đẩy vận chuyển tinh bột về hạt, làm cứng cây chống đổ và tăng sức chống chịu sâu bệnh.
Giai đoạn trổ bông – chín: hạn chế bón đạm (bón nhiều đạm lúc này làm lúa tốt lá, dễ đổ ngã, nhiễm sâu bệnh, chín muộn). Có thể bổ sung kali nếu cây thiếu để hạt no mẩy, giảm tỉ lệ hạt lép; tập trung quản lí nước và phòng trừ sâu bệnh.
Tổng kết nhu cầu phân bón theo giai đoạn:
| Giai đoạn | Đạm (N) | Lân (P) | Kali (K) |
|---|---|---|---|
| Bón lót | Ít | Nhiều | Ít |
| Cây mạ – đẻ nhánh | Nhiều nhất | Trung bình | Ít |
| Làm đòng – đón đòng | Trung bình | Ít | Nhiều |
| Trổ bông – chín | Rất ít | Không | Bổ sung nếu cần |
Như vậy, bón phân đúng loại, đúng lượng, đúng thời điểm theo nhu cầu từng giai đoạn sẽ giúp cây lúa sinh trưởng tốt và cho năng suất cao.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.