Giải Câu hỏi 1 trang 21 Chuyên đề Hoá học 11
Đề bài
So sánh thành phần và ưu nhược điểm của ba loại phân bón là phân chuồng, hữu cơ sinh học và phân hữu cơ khoáng.
Lời giải
a) Phân chuồng (phân hữu cơ truyền thống)
- *Thành phần:* là hỗn hợp chất thải của gia súc, gia cầm (phân, nước tiểu) trộn với chất độn (rơm rạ, cỏ khô, mùn...) đã được ủ hoai mục. Chứa đầy đủ các nguyên tố dinh dưỡng đa lượng (N, P, K), trung lượng, vi lượng và nhiều mùn, vi sinh vật có lợi, nhưng hàm lượng dinh dưỡng thấp và không ổn định.
- *Ưu điểm:* nguyên liệu sẵn có, rẻ tiền, dễ sản xuất tại chỗ; cung cấp mùn làm cải tạo đất, tăng độ tơi xốp, giữ ẩm và hệ vi sinh vật cho đất; thân thiện môi trường.
- *Nhược điểm:* hàm lượng dinh dưỡng thấp nên phải bón lượng lớn, cồng kềnh, tốn công vận chuyển và bón; hiệu quả chậm; nếu ủ chưa hoai còn mầm bệnh, hạt cỏ dại, trứng giun sán gây hại cây trồng và ô nhiễm.
b) Phân hữu cơ sinh học
- *Thành phần:* được sản xuất từ nguyên liệu hữu cơ (than bùn, phụ phẩm nông nghiệp, chất thải...) được xử lí, lên men nhờ một hoặc nhiều chủng vi sinh vật có lợi rồi phối trộn thêm dinh dưỡng. Hàm lượng chất hữu cơ cao (thường > 22%).
- *Ưu điểm:* cung cấp chất hữu cơ và vi sinh vật có ích giúp cải tạo đất, phân giải dinh dưỡng, hạn chế sâu bệnh; dinh dưỡng được xử lí nên cây dễ hấp thụ, an toàn, sạch mầm bệnh; thân thiện môi trường.
- *Nhược điểm:* hàm lượng dinh dưỡng khoáng (N, P, K) vẫn chưa cao, hiệu quả chậm hơn phân khoáng; quy trình sản xuất đòi hỏi công nghệ, kĩ thuật nên giá thành cao hơn phân chuồng.
c) Phân hữu cơ khoáng
- *Thành phần:* là phân hữu cơ (hàm lượng chất hữu cơ thường ≥ 15%) được phối trộn thêm phân vô cơ (khoáng) chứa N, P, K nên tổng hàm lượng dinh dưỡng đa lượng cao (thường ≥ 8%).
- *Ưu điểm:* kết hợp cả ưu điểm của phân hữu cơ (cung cấp mùn, cải tạo đất) và phân khoáng (hàm lượng dinh dưỡng cao, cây hấp thụ nhanh, hiệu quả rõ rệt); bón lượng ít hơn phân chuồng.
- *Nhược điểm:* do có thành phần vô cơ nên bón lâu dài, không cân đối dễ làm chai, cứng đất, giảm hệ vi sinh vật có lợi hơn so với phân hữu cơ sinh học; giá thành cao hơn phân chuồng.
Nhận xét chung: đi từ phân chuồng → phân hữu cơ sinh học → phân hữu cơ khoáng thì hàm lượng dinh dưỡng và hiệu quả sử dụng tăng dần, nhưng mức độ chế biến và giá thành cũng tăng; phân chuồng cải tạo đất tốt nhất nhưng dinh dưỡng thấp, còn phân hữu cơ khoáng giàu dinh dưỡng nhưng nếu lạm dụng dễ ảnh hưởng xấu đến đất.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.