Giải Câu hỏi trang 51 Chuyên đề Địa lí 12
Đề bài
Dựa vào thông tin mục II.2, bảng 3, hình 3.3, hãy trình bày thực trạng và định hướng phát triển làng nghề ở nước ta.
Biểu đồ hình tròn thể hiện cơ cấu số lượng làng nghề phân theo vùng ở nước ta năm 2024 (đơn vị: %), gồm 6 vùng với số liệu như sau:
| Vùng | Tỉ lệ (%) |
|---|---|
| Đồng bằng sông Hồng | 38,7 |
| Trung du và miền núi Bắc Bộ | 25,2 |
| Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung | 23,2 |
| Đồng bằng sông Cửu Long | 11,5 |
| Tây Nguyên | 1,1 |
| Đông Nam Bộ | 0,3 |
Tổng cộng đạt 100%. Làng nghề tập trung nhiều nhất ở Đồng bằng sông Hồng (38,7%), tiếp đến là Trung du và miền núi Bắc Bộ (25,2%) và Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung (23,2%); chiếm tỉ lệ rất nhỏ là Tây Nguyên (1,1%) và Đông Nam Bộ (0,3%).
Gợi ý trả lời
a) Thực trạng phát triển làng nghề ở nước ta
- Số lượng và sự phân bố: Nước ta có số lượng làng nghề khá lớn và phân bố rộng khắp nhưng không đều giữa các vùng. Dựa vào hình 3.3 (cơ cấu số lượng làng nghề phân theo vùng, năm 2024):
+ Tập trung nhiều nhất ở Đồng bằng sông Hồng (38,7%) — đây là vùng có truyền thống làng nghề lâu đời, đông dân, thị trường rộng.
+ Tiếp đến là Trung du và miền núi Bắc Bộ (25,2%) và Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung (23,2%).
+ Chiếm tỉ lệ nhỏ là Đồng bằng sông Cửu Long (11,5%).
+ Rất nhỏ là Tây Nguyên (1,1%) và Đông Nam Bộ (0,3%).
→ Riêng ba vùng phía Bắc và Bắc Trung Bộ – Duyên hải miền Trung đã chiếm số làng nghề cả nước.
- Cơ cấu ngành nghề đa dạng: gồm nhiều nhóm như chế biến, bảo quản nông – lâm – thủy sản; sản xuất hàng thủ công mĩ nghệ (gốm sứ, mây tre đan, thêu ren, chạm khắc…); sản xuất đồ gỗ, cơ khí, vật liệu xây dựng; dệt may, da giày; sản xuất và kinh doanh sinh vật cảnh; các dịch vụ phục vụ sản xuất và đời sống nông thôn.
- Vai trò – kết quả đạt được: giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho lao động nông thôn; góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng công nghiệp – dịch vụ; giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc; nhiều sản phẩm làng nghề đã trở thành hàng xuất khẩu và gắn với phát triển du lịch.
- Hạn chế: quy mô sản xuất chủ yếu nhỏ lẻ, công nghệ – thiết bị còn lạc hậu; mẫu mã, chất lượng sản phẩm và sức cạnh tranh còn hạn chế; thị trường tiêu thụ chưa ổn định; nhiều làng nghề gây ô nhiễm môi trường (nước, không khí, chất thải); thiếu vốn và lao động có tay nghề cao, một số nghề truyền thống có nguy cơ mai một.
b) Định hướng phát triển làng nghề ở nước ta
- Bảo tồn và phát triển các làng nghề, nghề truyền thống gắn với giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc; khôi phục các nghề có nguy cơ mai một.
- Đổi mới, ứng dụng khoa học – công nghệ vào sản xuất; nâng cao chất lượng, cải tiến mẫu mã, đa dạng hóa sản phẩm, xây dựng thương hiệu nhằm tăng sức cạnh tranh.
- Phát triển làng nghề gắn với du lịch và xây dựng nông thôn mới; hình thành các điểm, tuyến du lịch làng nghề.
- Mở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài nước, đẩy mạnh xuất khẩu các sản phẩm thủ công mĩ nghệ.
- Phát triển làng nghề gắn với bảo vệ môi trường: xử lí chất thải, áp dụng sản xuất sạch, quy hoạch các cụm sản xuất tách khỏi khu dân cư.
- Đào tạo, nâng cao tay nghề cho lao động; có chính sách hỗ trợ về vốn, mặt bằng, kết cấu hạ tầng cho các làng nghề phát triển bền vững.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.