Giải Câu hỏi trang 47 Chuyên đề Địa lí 12

Gợi ý trả lời

Quá trình hình thành và phát triển làng nghề ở nước ta diễn ra lâu đời, gắn chặt với nền văn minh nông nghiệp lúa nước và tiến trình phát triển kinh tế – xã hội của đất nước. Có thể khái quát qua các giai đoạn và đặc điểm sau:

a) Giai đoạn hình thành (nguồn gốc)

- Làng nghề ở nước ta ra đời từ rất sớm, bắt nguồn từ chính nền sản xuất nông nghiệp của cư dân nông thôn. Do sản xuất nông nghiệp mang tính thời vụ, trong những lúc nông nhàn người dân đã làm thêm các nghề thủ công (đan lát, dệt vải, làm gốm, rèn, mộc…) để tận dụng lao động và tăng thêm thu nhập.
- Ban đầu nghề thủ công chỉ là nghề phụ bên cạnh nghề nông. Dần dần, nhờ tay nghề được tích lũy và nhu cầu trao đổi hàng hóa tăng lên, một bộ phận dân cư chuyển hẳn sang làm nghề thủ công, nghề thủ công tách dần khỏi nông nghiệp và tập trung lại thành các làng nghề.

b) Giai đoạn phát triển

- Qua thời gian, số lượng làng nghề ngày càng tăng, phân bố rộng khắp, tập trung nhiều ở vùng Đồng bằng sông Hồng – nơi có lịch sử định cư lâu đời, dân cư đông đúc và truyền thống thủ công phong phú.
- Nhiều làng nghề phát triển trở nên nổi tiếng với sản phẩm thủ công truyền thống đặc sắc, được lưu truyền qua nhiều thế hệ (ví dụ: gốm Bát Tràng, lụa Vạn Phúc, đúc đồng Đại Bái, chạm khắc gỗ, mây tre đan…). Kỹ thuật, bí quyết nghề được truyền từ đời này sang đời khác, tạo nên bản sắc riêng cho mỗi làng nghề.
- Trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế, làng nghề tiếp tục được khôi phục, mở rộng và phát triển: đa dạng hóa sản phẩm, đổi mới mẫu mã, ứng dụng máy móc – công nghệ vào một số công đoạn, gắn sản xuất với thị trường trong nước và xuất khẩu, đồng thời gắn với phát triển du lịch làng nghề.

c) Đặc điểm chung của quá trình

- Quá trình hình thành và phát triển làng nghề diễn ra lâu dài, liên tục, gắn bó mật thiết với nông nghiệp – nông thôn và mang đậm tính truyền thống, kế thừa.
- Sự phát triển của làng nghề vừa góp phần giữ gìn giá trị văn hóa truyền thống, vừa tạo việc làm, tăng thu nhập, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.